چگونگی تأثیر مواجهه با بازنمایی سبک زندگی مصرفگرایانه در اینستاگرام بر معیارهای نمادین همسرگزینی زنان و مردان
نویسندگان
1 گروه جامعهشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه جامعهشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه جامعهشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.71854/soc-2026.1202602چکیده
با گسترش رسانههای اجتماعی، بهویژه اینستاگرام، بازنمایی سبک زندگی مصرفگرایانه تأثیر قابلتوجهی بر نگرشها و ترجیحات افراد در حوزههای مختلف زندگی ازجمله همسرگزینی داشته است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر مواجهه با محتوای مصرفگرایانه در اینستاگرام بر معیارهای نمادین همسرگزینی انجام شده است. معیارهای نمادین همسرگزینی شامل ویژگیهایی همچون جذابیت ظاهری، برندگرایی، اعتمادبهنفس، جاهطلبی و موقعیت اجتماعی است که در انتخاب شریک زندگی اهمیت دارند. این تحقیق به روش توصیفی-همبستگی انجام شد. دادهها از 400 دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرقدس، با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی طبقهای جمعآوری شد. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامهای محققساخته بود که میزان مواجهه با محتوای مصرفگرایانه و اهمیت معیارهای نمادین همسرگزینی را مورد سنجش قرار داد. برای تحلیل دادهها از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شد. یافتههای پژوهش نشان داد که مواجهه با محتوای مصرفگرایانه اینستاگرام نقش مؤثری در افزایش اهمیت معیارهای نمادین همسرگزینی دارد. افرادی که بیشتر در معرض این محتوا قرار میگیرند، معیارهایی مانند ظاهر فیزیکی، استفاده از برندهای لوکس، جایگاه اجتماعی و موفقیتهای فردی را در انتخاب شریک زندگی مهمتر میدانند. این تأثیر در میان مردان نسبت به زنان قویتر بود، به این معنا که مردان بیش از زنان تحت تأثیر این محتوا، معیارهای نمادین را در اولویت قرار میدهند. نتایج این پژوهش نشاندهنده نقش برجسته شبکههای اجتماعی در شکلدهی انتظارات افراد از همسر آینده و معیارهای ازدواج است. این موضوع میتواند در درک تحولات فرهنگی مرتبط با همسرگزینی مؤثر باشد و ضرورت بررسیهای بیشتر درباره پیامدهای اجتماعی و فرهنگی مصرفگرایی رسانهای را برجسته میسازد.
