واکاوی عوامل جامعه شناختی موثر بر کنش های خشونت آمیز خانگی بر علیه زنان ( مطالعه موردی زنان خشونت دیده شهر سمنان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسایل اجتماعی ایران، واحد آزادشهر،دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.

2 گروه جامعه شناسی، واحد آزادشهر،دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.

3 استادیار علوم اجتماعی, گروه علوم اجتماعی, دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 گروه جامعه شناسی، واحد آزادشهر،دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.

doi
10.71854/soc-2026.1234330
چکیده

خشونت خانگی علیه زنان یکی از  مهم ترین معضلات اجتماعی جامعه است که عوامل مختلف زیستی، روانشناختی و جامعه شناختی در آن موثر هستند. هدف پژوهش حاضر واکاوی عوامل جامعه شناختی موثر بر خشونت های خانگی علیه زنان می باشد. رویکرد تحقیق کیفی است و روش انجام پژوهش، پدیدارشناسی می باشد . جامعه آماری تحقیق کلیه زنان خشونت دیده شهر سمنان در سال 1403 بودند که بر اساس اصل اشباع نظری تعداد 27 نفر به شیوه نمونه گیری هدفمند مورد مطالعه قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل داده ها با بهره گیری از شیوه تحلیل مضمون، استخراج مضامین و دسته بندی و کد گذاری آن ها به اجرا در آمد که  طی آن سه مولفه اصلی و 23 مولفه فردی بدست آمد. یافته های پژوهش نشان داد که  در بروز خشونت علیه زنان عواملی چون خشونت پذیری زنان، تجربه و مشاهده خشونت در دوران کودکی، سواد و تحصیلات پایین زنان، ضعف منابع اقتصادی و اجتماعی زنان، اعتیاد همسر، فقر خانواده، جامعه پذیری نامناسب جنسیتی، مردسالاری و هژمونی مردانه و ضعف حمایت های قانونی و اجتماعی موثر بوده اند . نتیجه این که خشونت خانگی علیه زنان پدیده ای چند بعدی است  که عوامل اجتماعی موثر بر آن همچون منظومه ای به هم پیوسته در قالب حلقه های زنجیر با یکدیگر مرتبط هستند  و همدیگر را تقویت می کنند، لذا کنترل، کاهش و پیشگیری از آن نیازمند سیاست گذاری ، برنامه ریزی جامع و اجرای قوی می باشد که این امر مستلزم عزم جدی متخصصان، برنامه ریزان ، مدیران نهادها و جامعه مدنی است.