بررسی گفتمان کودکان دارای اتیسم براساس فرانقش تجربی در چارچوب زبانشناسی نقشگرای نظاممند هلیدی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته زبانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، گروه زبان و زبانشناسی، زنجان، ایران
2 استادیار رشته زبانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان، گروه زبان و زبان شناسی، زنجان، ایران (نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی تهران، ایران
doi
10.30465/ls.2020.5679چکیده
هدف از پژوهش حاضر، بررسی گفتار کودکان 6 تا 10 سالة دارای اتیسم براساس نظریة نقشگرایی هلیدی میباشد. دو گروه 7 نفره از کودکان 6 تا 10 ساله طبیعی و دارای اتیسم، گروههای شاهد و تجربی تحقیق را تشکیل میدهند که به صورت تصادفیِ طبقهای از جامعة آماری مربوط انتخاب شدهاند. دادههای گفتاری هر دو گروه ثبت و براساس فرانقش تجربی مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان میدهد فرایند مادی و فرایند وجودی بهترتیب، بیشترین و کمترین درصد را در گفتار افراد اتیسم بهخود اختصاس میدهند. اتکا بر افعال مادی در فرد اتیسمی نشان دهنده وجود مشکل در دستیابی به واژگان و مشکلات شناختی وسیعتری میباشد. همچنین، فرایندهای مادی، بیشترین میانگین را در هر دو گروه به خود اختصاص دادهاند. فرایند رابطهای و ذهنی در رتبههای بعد قرار میگیرند. کمترین میانگین در هر دو گروه، متعلق به فرایند وجودی است که در گروه افراد اتیسم تقریباً صفر است. در همة موارد، افراد طبیعی، نسبتِ بیشتری از فرایندها را بکار بردند که نشان میدهد استفادة بیشتر از فرایند رابطهای، رفتاری و تا حدی ذهنی، مستلزم کاربرد فراوانتر نقشهای گفتمانیای همچون ابراز عقیده، ارزیابی و توصیف میباشد. نتایج این تحقیق میتواند برای روانشناسان و مربیان کودکان دارای اتیسم و زبانشناسان مفید باشد.
