انتظارات اسناد بالادستی از نظام آموزش عالی کشور

نویسندگان

1 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.61838/KMAN.IRPHE.30.2.1
چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی انتظارات اسناد بالادستی نظام آموزش عالی کشور از دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های پژوهشی است. در راستای وصول به هدف اصلی در این پژوهش، تلاش شد تا با تحلیل اسناد بالادستی نظام آموزش عالی کشور و استخراج انتظارات از نظام آموزش عالی نسبت به ارائه پیشنهادهایی برای نهادهای حاکمیتی و نیز دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های آموزش عالی اقدام شود. مطالعه حاضر از نوع کیفی و با روش مطالعه سندی با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام گرفت. دو مرحله فیلترگذاری توسط دو متخصص به صورت هم‌زمان و مقایسه نتایج با یکدیگر در گام بعدی تمام شد و در نهایت تعداد 391 محور از این اسناد استخراج شد و در هشت دسته خوشه‌بندی شدند. جامعه مطالعاتی پژوهش حاضر را اسناد بالادستی (12 سند) نظام آموزش عالی کشور تشکیل دادند. یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که محورهای اصلی مفاهیم ذکر شده در اسناد بالادستی قابل خوشه‌بندی در هشت محور اصلی زیرساخت، پژوهش، فرهنگی-اجتماعی، آموزش، سیاست، مشارکت علمی، ارتباط با صنعت و تجاری‌سازی هستند. در این میان محور آموزش که به‌عنوان کارکرد اصلی اکثر دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های آموزش عالی است، از منظر توجه اسناد بالادستی در رتبه چهارم قرار دارد. همچنین حوزه‌های مرتبط با فعالیت‌های دانشگاه‌ها در نسل‌های سوم و چهارم، شاهد کمترین میزان توجه در این اسناد هستند. از طرفی نیز اسناد بالادستی که محور اصلی توجه‌شان باید دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های آموزش عالی باشد، کمتر از 20 درصد گزاره‌های استخراج شده از اسناد بالادستی را شامل می‌شوند. نتایج حاصل شده از مطالعه اسناد بالادستی در پژوهش حاضر نشان داد که اسناد بر محورهای، زیرساخت، پژوهش، فرهنگی و اجتماعی، آموزش، سیاست، مشارکت علمی، ارتباط با صنعت و تجاری‌سازی و تأکید دارند و در این بین، معیارهای زیرساخت، فرهنگی و اجتماعی، پژوهش و آموزش، به ترتیب بیشترین تمرکز را در اسناد بالادستی نظام آموزش عالی به خود اختصاص داده‌اند.