ریشه‌های خشونت‌گرایی در شامات از سال 2014 الی 2019 (با تکیه بر عوامل مذهبی)

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران (نویسنده مسئول)

doi
چکیده

این پژوهش به بررسی ریشه‌های پیچیده خشونت در منطقه شامات (سوریه، عراق و لبنان) در بازه زمانی ۲۰۱۴-۲۰۱۹ می‌پردازد، البته با تأکید ویژه بر نقش کلیدی عوامل مذهبی و ایدئولوژیک. خشونت در غرب آسیا، ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که ازجمله آن‌ها می‌توان به تأثیر عمیق مذهب و ایدئولوژی اشاره کرد. سعی شده است که با بررسی فضای فکری گروه‌های تکفیری و خشونت‌گرا، به تحلیل چگونگی استفاده از تفسیرهای افراطی از مفاهیم دینی، نظیر جهاد و خلافت و همچنین تقابل‌های فرقه‌ای میان سنی و شیعه، برای مشروعیت‌بخشی به خشونت بپردازیم. علاوه بر این‌ها، نقش ایدئولوژی‌های سیاسی و مذهبی در بسیج نیروها و توجیه اقدامات خشونت‌آمیز، موردبررسی قرار می‌گیرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ضعف دولت‌های ملی، مداخلات خارجی و بحران هویت، بستری مناسب برای رشد این گفتمان‌ها فراهم کرده است. همچنین، شرایط محلی مانند فساد سیاسی، سرکوب مذهبی و بحران‌های اجتماعی نیز به تقویت این جریان‌ها کمک کرده‌اند. روش‌شناسی این مطالعه، توصیفی-تحلیلی است که با بهره‌گیری از منابع اولیه (مقالات، کتب) و ثانویه (رویدادها، تحولات میدانی) انجام‌شده است. این پژوهش، ارتباط میان ایدئولوژی و خشونت ساختاریافته را در منطقه شامات روشن می‌کند و نشان می‌دهد که ترکیب عوامل مذهبی و ایدئولوژیک با تأثیرات فراملی و ساختارهای سیاسی ناکارآمد، به افزایش خشونت در این منطقه منجر شده است. نتایج حاکی از آن است که درک این تعاملات پیچیده، برای ارائه راه‌حل‌های پایدار و مؤثر در جهت کاهش خشونت و ایجاد صلح ضروری است.