فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله با بهره‌گیری از چارچوب نهادگرایی جدید، به بررسی تأثیر فشارهای بین‌المللی شامل تحریم‌های اقتصادی و الزامات نهادی نهادهایی مانند گروه ویژه اقدام مالی بر سیاست‌های ضد فساد ایران طی سال‌های ۱۳۸۲ تا ۱۴۰۴ می‌پردازد. پژوهش با رویکردی توصیفی‌تحلیلی و بر پایه تحلیل اسناد، گزارش‌های بین‌المللی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد تحریم‌ها اگرچه دولت را به اتخاذ برخی سیاست‌های رسمی واداشته‌اند، اما با گسترش اقتصاد غیررسمی و تقویت شبکه‌های رانتی، زمینه‌های جدیدی برای فساد ایجاد کرده‌اند. در مقابل، الزامات نهادهای بین‌المللی به تصویب قوانین و سازوکارهای ضد فساد منجر شده‌اند، ولی این اصلاحات غالباً سطحی و نمادین بوده‌اند. در نتیجه، تداوم شکاف میان نهادهای رسمی و غیررسمی، اثربخشی سیاست‌های ضد فساد را تضعیف کرده و در برخی موارد گفتمان ضد فساد را به ابزاری سیاسی بدل ساخته است. مقاله نتیجه می‌گیرد که در غیاب اراده سیاسی داخلی، فشارهای خارجی به‌تنهایی نه‌تنها ناکارآمدند، بلکه می‌توانند به بازتولید فساد در اشکال جدید بی‍‌‌‍‍‍نجامند.