بررسی سیر تحول خط پهلوی اشکانی بر سکه‌های درهم سیمین ضرابخانه‌یاکباتان (51-228م.)

نویسندگان

1 دانشجو/ گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران، دانشکده‌ی ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه آزاد اسلامی علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استادیار فرهنگ و زبان های باستانی/سازمان اسناد وکتابخانه ملی ایران

doi
10.30465/ls.2020.4985
چکیده

اشکانیان دودمانی از شاهان ایرانی بودند که 475 سال بر ایران فرمان راندند. به سبب کمبود منابع نوشتاری آن، سکه‌ها منابع بسیار سودمندی در شناخت شرایط اقتصادی، فرهنگی و هنری این دوران به شمار می‌آیند. با مطالعه بر روی سکه‌های این دوران که دارای نوشته هستند می‌توان چگونگی سیر و تحول خط آن را ارزیابی نمود. در این میان عمده سکه های با نوشته ی پهلوی اشکانی، درهم­های سیمین اشکانی ضرب اکباتان، طی سال­های 51 تا 228 میلادی می­باشند، که اهمیت مطالعه­ این درهم­ها را دو چندان می‌نماید. در این پژوهش سعی بر این است تا ضمن مطالعه‌ خط پهلوی اشکانی ‌شماری از درهم‌های این ضرابخانه‌ را که ضرب سال­های 51 تا 228 میلادی هستند، چگونگی سیر تحول این خط را بررسی کرده و به تحلیل آن پرداخته ‌شود. این امر با استخراج مستقیم نوشته‌ پهلوی اشکانی از روی درهم‌ها و سپس استخراج تک‌تک نویسه‌های خطی مربوط به هر سکه و تدوین جدول تغییرات زمانی نویسه‌ها امکان‌پذیر می‌گردد. با نگاه اجمالی به عمده سکه­ها درهم این ضرابخانه طی این سالیان، به نظر نمی‌رسد دست‌خط قلم‌زن دستخوش تغییر و تحولات شده باشد که این موضوع با بررسی و مقایسه‌ی تعدادی از دیگر نمونه‌های سکه‌های مورد مطالعه در این پژوهش تایید شد.