ضرورت طراحی و معرفی شاخص ایرانی کیفیت اجتماعی زندگی سالمندان(GSSQ-97, 2023) در مطالعات سالمندی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهيدچمران اهواز، اهواز، ایران

2 عضوکمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

3 عضو گروه سالمندان دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز و عضو موسسه تحقیقات کیفیت زندگی دانشگاه دیکین، ملبورن، استرالیا

doi
https://doi.org/10.82387/2025.ssq.23012786
چکیده

ایران همانند برخی از کشورهای درحال‌گذار با پدیده نوینی با نام مساله سالمندی روبرو شده است. ارتقا کیفیت حیات اجتماعی و جایگاه سالمندان در این جامعه اهمیت دارد. داشتن یک راهنمای جامع و کاربردی برای سنجش این جایگاه مورد نیاز سیاستگزاران در حوزه سلامت سالمندی است. این بررسی یک مطالعه مروری بوده که با مطالعه اسناد و مقالات منتشره از سال 2007 به طراحی مفهومی شاخص کیفت زندگی سالمندان ایرانی می پردازد. از سال 2001 دیدگاه نظری کیفیت اجتماعی از سوی موسسه بین المللی و اروپایی کیفیت اجتماعی در قالب 4 مقیاس اصلی امنیت اقتصادی‌اجتماعی، اقتداراجتماعی، انسجام‌اجتماعی و یکپارچگی‌اجتماعی با 95 شاخص کاربردی معرفی گردید. در این بررسی با استفاده از پیشینه مطالعاتی سالمندی ایران و جهان و مرجع اروپایی کیفیت ‌اجتماعی یک شاخص منسجم 97 مولفه‌ای با عنوان شاخص ایرانی کیفیت اجتماعی زندگی سالمندان(GSSQ-97, 2023) ارائه شده است. این ابزار مطابق با جامعه سالمندی ایران و کشورهای مشابه تدوین شده و اجرای تجربی و آزمون روش‌شناختی این شاخص پیشنهاد می‌شود. هر چند به نظر می‌رسد دسترس‌پذیری به داده‌های این شاخص‌ها در ایران نیز یک چالش بعدی است.