آسیب شناسی و تدوین چارچوب داوری آثار علمی: یک رویکرد کیفی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی روانشناسی، دانشگاه تربیت معلم تهران
2 دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد، واحد علوم تحقیقات
3 گروه آینده پژوهی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
4 دانشجوی دکترای مدیریت آموزش دانشگاه خوارزمی
doi
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف آسیب شناسی فرایند داوری مقالات علمی و ارائه چارچوب مشترک و یکسان برای داوری انجام شده است. روش پژوهش: پژوهش حاضر در چارچوب رویکردهای کیفی و روش تحلیل محتوا صورت گرفته است. جامعه پژوهش عبارت است از، اعضای هیأت علمی دانشکده های علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاههای تهران که از بین آنها 15 نفر از اساتید دانشگاه خوارزمی و شهید بهشتی، با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند به عنوان اطلاع رسانهای پژوهش انتخاب گردیده اند. برای جمع آوری داده های پژوهش، از مصاحبه نیمه ساختار یافته و برای تجزیه و تحلیل اطلاعات به دست آمده، از روش کدگذاری (کدگذاری باز و انتخابی) استفاده گردید. یافته ها: نتایج به دست آمده از پژوهش نشان داد که ارزیابی آثار علمی باید براساس 5 معیار علمی بودن، رعایت اخلاق پژوهشی، تناسب محتوای مقاله، رعایت فنون نوشتاری و هماهنگی مقاله با نشریه مورد ارزیابی قرار گیرد. همچنین بر اساس نتایج تحقیق، در حال حاضر و در داوری آثار علمی آسیبهایی همچون تخصصی نبودن مجلات، مشخص نبودن زمینه تخصصی داوران، ضعف نرمافزاری و اطلاعاتی، طولانی بودن داوریها، سوگیری و مغفول ماندن کیفیت، نبودن معیارهای قابل قبول برای داوری و لغزش های اخلاقی داوران وجود دارد. نتیجهگیری: پژوهش در ابعاد مختلف بر جامعه علمی تأثیر می گذارد و اساتید، دانشجویان و اصحاب علم برای ارتقاء علمی، پذیرش در مقاطع بالاتر و بدست آوردن شرایط شغلی از این امتیازات استفاده مینمایند. بنابراین، شناسایی آسیبهای موجود در این زمینه و مشخص کردن چارچوبی مشخص و قابل قبول برای آن، می تواند نقش بسیار مهمی در این زمینه داشته باشد، و از سوگیریهای موجود در حوزه داوری آثار علمی بکاهد، و چارچوب یکسانی را برای داوری آثار علمی فراهم نماید.
