بررسی و تبیین مؤلفه‌های تأثیرگذار بر فساد دوران قاجار

نویسندگان

1 دانش آموختۀ دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشیار گروه مددکاری و سیاست¬گذاری دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
چکیده

در دوران حکومت قاجار دخالت کشورهای روسیه و انگلیس، امتیازاتی که دریافت کردند و ساختار جامعه و حکومت که در آن می‌توان شواهد بسیار زیادی از فساد رو به افزایش را مشاهده نمود، نشان دهنده نوع حکومت قاجارها می‌باشد. مقاله حاضر به بررسی و تبیین فساد در دوران قاجار و مؤلفه‌های تأثیر گذار در آن پرداخته و با استفاده از نظریات نهادگرایی، استبدادشرقی، حکومت پاتریمونیال و استبدادایرانی به بررسی و تبیین فساد در این دوران در دو بخش نهادهای رسمی و غیررسمی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد در بخش نهادهای غیررسمی خلقیات اقتصادی ایرانیان از جمله میهمان‌نوازی؛ محافظه‌کاری؛ امنیت‌خواهی و تقدیرگرایی؛ و در بخش نهادهای رسمی: جامعه و ساختار حاکم بر آن، حاکمیت استبدادی و عدم قانون‌مداری؛ خویشاوندسالاری، نقش زنان، دریافت رشوه، نظام بوروکراسی، نظام مالیاتی، روابط با کشورهای خارجی و امتیازات از جمله مؤلفه‌های تأثیرگذار در فساد این دوران بوده است.