بررسی مقابله‌ای اصطلاحاتِ حاویِ باورها و نشانه‌های مذهبی در زبان‌های اسپانیایی و فارسی، با رویکرد زبان‌شناسیِ‌ انسان‌‌شناخت

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال دانشکده زبانهای خارجی گروه زبان اسپانیایی

3 دانشجوی دکترای زبانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران. ایران

4 دانشیار زبان‌شناسی همگانی، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت)، تهران، ایران.

doi
10.30465/ls.2019.5063
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی مقابله‌ایِ نحوه‌ی اصطلاح‌سازی، در زبان‌های اسپانیایی و فارسی، بر مبنای تأثیرپذیری از باورها و نشانه‌های مذهبی، در چارچوبِرویکردِ بینارشته‌ایِ زبان‌شناسیِ انسان‌شناختی پرداخته است. در این رویکرد، بیش از هر چیز به مباحث فرهنگی و تأثیرپذیری زبان از فرهنگ اهمیت داده می‌شود. از آنجا که «اصطلاح» بخشی جدایی‌ناپذیر از فرهنگ عامّه است، نگارندگان بر آن شدند تا به روشی تحلیلی-تطبیقی، پنجاه اصطلاح زبان اسپانیایی را که حاوی نشانه‌‌ها و باورهای مذهبی هستند رو‌در‌روی معادل‌ فارسی‌شان قراردهند تا از این طریق، تأثیر مباحث فرهنگی را در نحوه‌ی اصطلاح‌سازیِفارسی‌ و اسپانیایی‌زبان‌ها، از یک مفهوم مشترک، مورد بررسی قراردهند. بر اساس نتایج این پژوهش، در دو زبان اسپانیایی و فارسی، اصطلاح‌سازی از یک مفهوم مشترک بر پایه‌ی باورها و نشانه‌های مذهبی، از یک سو، به سمت تشابه و از سوی دیگر به سمت تفاوت متمایل است. به این مفهوم که از آنجا که هر دو زبان در جامعه‌ای مذهبی نضج گرفته‌اند، برای اصطلاح‌سازی از یک مفهومِ واحد، مشترکاً از حوزه‌ی نشانه‌ها و باورهای مذهبی بهره‌گرفته‌اند، ولی از آنجا که در جامعه‌ی اسپانیایی‌زبان، مذهب کاتولیسیسم و در جامعه‌ی فارسی‌زبان، مذهب تشیّع رواج دارد؛ دو زبان، در انتخاب مصادیقِ این حوزه، متفاوت از یکدیگر عمل کرده‌اند.