تحلیل اثرات فراگیری مالی بر فقر و نابرابری درآمدی در ایران: رویکرد خودرگرسیون برداری با وقفه‌های توزیعی داده‌های تابلویی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده مدیذیت و اقتصاد واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران،

4 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.48308/jem.2024.233494.1871
چکیده

طی سال‌های اخیر، موضوع فراگیری مالی به‌صورت روزافزونی مورد توجه قرار گرفته و به ‌عنوان یک مسئله مهم اقتصادی-اجتماعی در دستور کار سیاستی بسیاری از دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی قرار گرفته است. افزایش توجه به این موضوع بیشتر به دلیل درک بهتر از اهمیت و جایگاه آن در توسعه اقتصادی و نقش کلیدی آن در کاهش فقر و توسعه فراگیر و پایدار جوامع است.  لذا در این مقاله به بررسی اثرات فراگیری مالی بر فقر و نابرابری درآمد در 30 استان کشور طی دوره زمانی 1399-1385 با استفاده از روش خودرگرسیون برداری با وقفه‌های توزیعی پرداخته شده است. نتایج حاصل از برآورد الگوی نابرابری درآمدی و فقر نشان می‌دهد، فراگیری مالی در کوتاه‌مدت و بلندمدت به ترتیب باعث افزایش و کاهش ضریب جینی (شاخص نابرابری درآمدی) و سرشمار فقر (شاخص فقر) شده است، به گونه‌ای که در بلندمدت با افزایش شاخص فراگیری مالی، ضریب جینی به اندازه 91/0 درصد و فقر به اندازه 20/0 درصد کاهش داشته‌اند. همچنین  می‌توان استدلال کرد که وجود بازار مالی قوی با ریسک کمتر، سرمایه‌گذاری‌های بیشتری را ترغیب می‌کند. این فرآیند علاوه‌بر بهبود تولید و اشتغال، باعث بهبود توزیع درآمدها و کاهش فقر می‌شود.