ارزیابی محیطهای جستوجو در فهرستهای پیوسته کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی ایران و ارائه راهکارهای لازم در طراحی آنها
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، علمسنجی، معاونت پژوهشی و فناوری، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، علمسنجی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، علماطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
4 استادیار، کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی، دانشکده مدیریت و اطلاعرسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
doi
چکیده
هدف: این تحقیق با هدف ارزیابی محیط های جستوجوی فهرست های پیوسته کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی ایران در بازیابی اطلاعات و ارائه راهکارهای لازم برای بهبود طراحی آنها جهت انجام جستوجوی موضوعی با کیفیتی مطابق با نیاز کاربر انجام شده است. روش پژوهش: روش تحقیق توصیفی - پیمایشی بود که اپک های کل دانشگاه های علوم پزشکی (44 دانشگاه) را بهصورت سرشماری و از طریق چکلیست محقق ساختهای (بر پایهی چکلیست لانگ) که روایی آن توسط چند تن از کارشناسان و متخصصین حوزه کتابداری و اطلاع رسانی و پایایی آن نیز با آلفای کرونباخ 74/0 مورد تأیید واقع شد، مورد بررسی قرار گرفت . داده های جمعآوریشده بهوسیله نرمافزار اسپیاساس و از طریق آمار توصیفی (جداول فراوانی، درصد فراوانی، نمودار و ...) مورد تجزیه و تحلیل و سپس بر اساس استانداردهای موجود پیشنهادهایی جهت طراحی بهتر و کارآمدتر اینگونه فهرست ها ارائه شد. یافته ها: بر اساس دادههای تحقیق، بررسی امکانات و قابلیت های اپک ها نشان داد که وضعیت اپک ها از لحاظ سادگی و جذابیت، بهکارگیری آیکون های گرافیکی، محدود کردن تعداد رکوردها، استفاده از فنون برجسته سازی، اطلاعات محل، موجودی و وضعیت امانت، مشخص کردن انواع فیلدهای جستوجوی کلیدواژه ای، جستوجو از طریق شماره رده و قابلیت جستوجوی آنلاین در فهرست سرعنوان های موضوعی کتابخانه تقریباً در وضعیت مطلوبی قرار دارد. ولی اطلاع رسانی به کاربر در مورد فهرست موضوعی کنترلشده و قابلیت جستوجوی کلیدواژه ای از سرعنوان های موضوعی کنترلشده بهطور مطلوب و کارآمد در نظر گرفته نشده است. نتیجه گیری: با توجه به یافته های تحقیق، دسترسپذیری به انواع محیط های جستوجو در حد ضعیف، همچنین کمتر توجهی به محیط جستوجوی کنترلشده از لحاظ تعبیه امکانات و قابلیت های ویژه شده است و نیز کیفیت اطلاعات ارائهشده در راهنمایی ها و پیشنهادها و دستورالعمل ها در حد مطلوب نیست.