بررسی خواص اپتیکی شیشه های لانتانیوم باریوم فلوریدی با استفاده از آلاینده تربیوم فلورید

نویسندگان

1 دانشیار گروه سرامیک‌های مهندسی، پژوهشکده سرامیک، پژوهشگاه مواد و انرژی.

doi
10.71753/ma.2025.1189198
چکیده

شیشه‌های لانتانوم باریم فلوراید  که با عناصر خاکی نادر آلاییده شده‌اند، یک طبقه از مواد با خواص نوری جالب هستند. این شیشه‌ها انرژی‌های فونون پایینی دارند که آنها را برای کاربردهای مادون‌قرمز IR مانند فیبر نوری، تقویت‌کننده‌های نوری و سیستم‌های لیزر مناسب می‌سازد. در کار حاضر شیشه  با روش ذوب و کوئنچ تهیه شد و آزمون‌های اسپکتروسکوپی و آنالیز حرارتی و فوتولومینسانس بر روی نمونه‌ها انجام شد. طبق محاسبات مربوط به نمودارهای جذب، انرژی باند ممنوعه مستقیم، برای شیشه‌هایی با 0 و 8/0 و 5/1% درصد وزنی تربیوم فلورید، به ترتیب 68/3 و 82/3 و 1/3 الکترون‌ولت و غیرمستقیم 01/4 و 82/3 و 33/3 الکترون‌ولت می‌باشند. با توجه به محاسبات، حجم مولی شیشه با افزایش تربیوم فلورید کاهش می‌یابد که همین امر در باند ممنوعه تأثیر می‌گذارد. طبق آنالیز لومینسانس تهییج شیشه‌ها با 250 نانومتر منجر به نشر در بازه طول‌موج 491 و 543 نانومتر در نمونه دوپ شده می‌رسد. با افزایش تربیوم تا 5/1 درصد مولی شدت پاسخ نوری نمونه شیشه کاهش می‌یابد. عملیات حرارتی برای تولید شیشه سرامیک با 8/0 مول درصد Tb منجر به انتشار سبز مشخصه تحت تحریک 358 نانومتر شد. با این حال، افزایش محتوای دوپ به 5/1 درصد مولی منجر به کاهش شدت نورتابی نور شد. کاهش شدت فوتولومینسانس در غلظت‌های بالاتر دوپ احتمالاً به دلیل قطبش کمتر شیشه است. این مطالعه تعامل پیچیده بین غلظت ناخالصی، ساختار شیشه و خواص نوری را نشان می‌دهد و اهمیت کنترل ترکیب دقیق را در طراحی این مواد برای کاربردهای خاص برجسته می‌کند.