نقش دیپلماسی پیشگیرانه در کنترل بینالمللی تسلیحات و پیشبرد صلح
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی/ دانشگاه شیراز
doi
چکیده
چکیده درحالی که در نظامات و دکترین حقوقی و سیاسی بینالمللی تأکید زیادی بر قراردادها و عرف های بینالمللی بهمنظور کنترل بینالمللی تسلیحات و پیشبرد صلح می شود؛ اما از آغاز هزاره سوم نقش دیپلماسی پیشگیرانه بهوضوح از اهمیت بیشتری در این راستا برخوردار شده است و دیپلماسی پیشگیرانه به عنوان اصلی ترین نمود دیپلماسی در عصر حاضر در حقوق و روابط بینالملل مطرح است. از همین روی، مقاله حاضر با استناد به اسناد بینالمللی؛ بهویژه در سطح سازمان ملل متحد، درصدد پاسخگویی به این پرسش است که ظرفیت های دیپلماسی پیشگیرانه در کنترل بینالمللی تسلیحات چیست و مکانیزم ها و راهکارهای های آن برای پیشبرد صلح کدام اند. در پاسخ به این سؤال، استدلال اصلی مقاله آن است که نقش دیپلماسی پیشگیرانه در کنترل بینالمللی تسلیحات در سه مقطع زمان صلح، بحران و وقوع مخاصمات مسلحانه قابلیت ارزیابی دارد. در زمان صلح، بر کارکردهای دیپلماسی پیشگیرانه در زمینه اعتمادسازی، نهادسازی و هشدار اولیه، در زمان بحران بر حقیقتیابی، مدیریت بحران و استقرار پیشگیرانه نیروها و در زمانِ وقوع مخاصمات مسلحانه بر خلع سلاح طرفین مخاصمه و نابودی تسلیحات آنها و ترمیم اقتصاد کشور یا منطقه آسیبدیده برای پیشگیری از ورود مجدد به مخاصمات مسلحانه و بهکارگیری فزاینده تسلیحات تاکید می گردد. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی است و اطلاعات و داده های مورد نیاز بر مبنای روش کتابخانه ای و فیش برداری تهیه شده است.