بهینه سازی ارائه خدمات مواد آرشیوی مبتنی بر طراحی و کاربرد ابزار جاینمای کتاب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه آزاد اسلامی- واحد تهران شمال. تهران. ایران.

2 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه آزاد اسلامی- واحد تهران شمال. تهران. ایران

doi
چکیده

هدف: بررسی بهینه سازی ارائه خدمات مواد آرشیوی مبتنی بر طراحی و کاربرد ابزار جاینما، جهت سهولت در بازگرداندن و چیدن دقیق منابع می باشد.روش پژوهش: روش نیمه تجربی و از نوع پژوهش‌های کاربردی و بنیادی است. جامعه آماری پژوهش شامل 10 کتابخانه سطح شهر تهران که در چند صفت با هم مشترک‌اند انتخاب گردید. در این پژوهش با توزیع پرسش نامهپیش آزمون و پس آزمون در بین50 نفر از کارکنان شاغل در مخزن و آرشیو جامعه هدف، انجام گرفت. تعداد پنجاه عدد ابزار جاینمای کتاب ساخته و به مدت 45 روز کاربرد آن تست شد، سپس توزیع فراوانی‌ها با استفاده از Excel و نرم افزار EPSS انجام و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد که با جایگزین کردن ابزار جاینمای کتاب مسئله بهم ریختگی دیگر منابع به میزان 96% برطرف شده است. بیش از 71% از افراد نمونه، کاربرد دستگاه جدید را در کاهش استهلاک مواد آرشیوی مؤثر می‌دانند. بیش از 87% اظهار داشته‌اند با تست دستگاه جاینما، سریع و زمان کمتری (بین 30 تا 60 ثانیه) وقت صرف شده است. از نظر 98 % افراد گروه با استفاده از ابزار جاینما، میزان "جابجایی و اشتباه چیده شدن" مواد آرشیوی به هنگام بازگرداندن و چیدن برطرف شد و 96% نیز با مشاهده نور"چراغ چشمک زن" دستگاه جاینما بر روی قفسه، سبب سرعت جلب توجه کتابداران شده و در صرفه جویی وقت نیز مؤثر دانسته‌اند.نتیجه گیری: نتیجه پژوهش نشان داد 100% از کتابخانه‌های مورد مطالعه از ابزار و وسایلی مانند"جاینمای کتاب" بی بهره هستند و چیدن اسناد و مدارک هم اکنون نیز توسط کارمندان و کتابداران شاغل در آرشیو انجام می‌‌شود. 90% از افراد حجم نمونه استفاده ازابزار جاینمای کتاب را کاربردی ارزیابی کرده‌اند که حاکی از کارآمد بودن دستگاه جاینما می‌باشد. بر همین اساس برای کلیه کتابخانه‌ها می تواند عمومیت داشته باشد.