فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف : کتابخانه‌های عمومی به عنوان مراکز اطلاع‌رسانی نقش مهمی در تأمین نیازهای اطلاعاتی این قشر از جامعه دارند. هدف این پژوهش، بررسی نقش کتابخانه‌های عمومی در تسهیل دسترسی معلولان به اطلاعات و ارائه راه‌کارهای عملی برای بهبود وضعیت موجود است. روش پژوهش : این پژوهش با رویکرد ترکیبی (کیفی و کمی) انجام شد. در بخش کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با هشت نفر از افراد متخصص شامل معلولان، مددکاران اجتماعی، طراحان معمار، اساتید دانشگاه و کتابداران صورت گرفت تا ابعاد مختلف مسئله مورد بررسی قرار گیرد. تحلیل داده‌های کیفی با استفاده از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد. در بخش کمی، داده‌ها از طریق توزیع پرسش‌نامه بین 159 نفر از افراد دارای معلولیت جمع‌آوری گردید. یافته‌ها : نتایج پژوهش نشان داد که پنج عامل اصلی شامل دسترس‌پذیری، تجهیزات، نقش کتابداران، قوانین و منابع بر میزان دسترسی معلولان به اطلاعات تأثیر بسزایی دارند. همچنین، نقش کتابداران به‌ویژه در آگاهی و آموزش آن‌ها از نیازهای معلولان تأثیر مثبت زیادی بر استفاده این گروه از منابع کتابخانه‌ای دارد. عامل «نقش کتابداران» به‌عنوان یک عامل کلیدی، بیشترین تأثیر را در دسترسی معلولان به منابع کتابخانه‌ای دارد، و پس از آن، دسترس‌پذیری و تجهیزات به‌ترتیب در اولویت قرار دارند. نتیجه‌گیری : براساس تحلیل مؤلفه‌های مرتبه دوم، نقش کتابداران دارای مقدار بار عاملی 709/0، معادل R-square برابر 421/2 و مقدار T مقدار 28/0 است. این نشان می‌دهد که نقش کتابدارن ارتباط معناداری با دسترسی معلولین به اطلاعات دارد، اما تأثیر آن در مقایسه با سایر متغیرها در سطح متوسط قرار دارد.