تنوع گونهای شکارگرهای Heteroptera و تغییرات دورهای جمعیت آنها در مزارع برنج مازندران
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی /دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز، دانشکده علوم کشاورزی-گروه حشره شناسی،استان فارس، ایران.
2
3
doi
چکیده
سنهای شکارگر (Heteroptera) از جمله دشمنان طبیعی کارآمد در اغلب اکوسیستمهای زراعی میباشند که نقش بسیار مهمی در برنامههای کنترل بیولوژیک و طبیعت دارند. بر این اساس و با توجه به اهمیت برنج به عنوان یک محصول غذایی اساسی در ایران و نیز وجود طیف وسیعی از انواع آفات در مزارع برنج شمال ایران، تنوع گونهای و تغییرات جمعیت این گروه از شکارگران در مزارع برنج مازندران طی سالهای 1384 و 1385 بررسی شد. بر اساس نتایج این پژوهش، بیست گونه سن شکارگر از مزارع برنج مازندران جمعآوری گردید که از این میان هشت گونه شامل Oncocephalus pilicornisReuter، Oncocephalus plumicornis (Germar)، Reduvius pallipes Klug، Rhynocoris iracundus (Poda) و Coranus cf. niger Rambur از خانوادهی Reduviidae و گونههای Stenodema calcaratum (Fieb.)، Orthotylus flavosparsus (C.Sahlb.) از خانوادهی Miridae و گونهیBrachynema puncticornis Rt. از خانوادهی Pentatomidae گزارش جدیدی برای فون ایران میباشند. نتایج بررسیهای مربوط به فراوانی دورهای جمعیت سنهای شکارگر در مزارع برنج نشان داد که انبوهی جمعیت این شکارگران در طول فصل زراعی بهطور تدریجی در حال افزایش است ولی مصرف حشرهکشها موجب ایجاد تلفات شدیدی در جمعیت آنها میگردد. همچنین نتایج نمونهبرداریها از تغییرات جمعیت سنهای شکارگر در ساعات مختلف روز نشان داد که حداکثر فعالیت روزانه این حشرات در حدود ساعات 10 صبح و حدود 18 عصر صورت میگیرد و این شکارگران در ساعات 12 الی 16 بعد از ظهر به دلیل گرما و رطوبت بالای مزارع برنج به زیر بوتهها و نیز لابلای علفهای هرز حاشیهی مزارع پناه میبرند. نتایج بررسیهای مربوط به تراکم جمعیت سنهای شکارگر روی سه رقم فجر، خزر و نعمت نشان داد که بالاترین تراکم سنها روی رقم فجر بدست آمد و اختلاف معنیداری بین دو رقم خزر و نعمت مشاهده نگردید. با توجه به اینکه رقم فجر جزو ارقام حساس برنج به کرم ساقهخوار برنج محسوب میشود و تراکم جمعیت آفت روی آن بیشتر از سایر ارقام میباشد، به همین دلیل جمعیت بالاتری از سنهای شکارگر به جهت فراوانی طعمه روی این رقم مشاهده گردید.