فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دموکراسی معرفتی، به عنوان رویکردی که بر نقش دانش و خرد جمعی در تصمیم‌گیری‌های سیاسی تأکید دارد، در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله به بررسی امکان‌سنجی پیاده‌سازی دموکراسی معرفتی در منطقه خاورمیانه و چالش‌های پیش‌روی آن می‌پردازد. پرسش اصلی این پژوهش آن است که دموکراسی معرفتی چیست و چگونه می‌تواند به بهبود کیفیت تصمیم‌گیری‌های سیاسی کمک کند؟ برای پاسخ به این پرسش، نقش دانش و خرد جمعی در فرآیندهای تصمیم‌گیری سیاسی تحلیل شده است. از منظر دموکراسی معرفتی، مشارکت گسترده‌تر شهروندان و بهره‌گیری از دانش جمعی می‌تواند کیفیت تصمیم‌گیری‌ها و مشروعیت نظام‌های سیاسی را افزایش دهد. با این حال، فرآیندها و مشارکت‌های دموکراتیک به تنهایی معیار کافی برای موفقیت یک نظام دموکراتیک نیستند، بلکه نوع شناخت مردم از نظم سیاسی نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. افزایش مشارکت دموکراتیک ممکن است به عنوان شاخصی گمراه‌کننده از موفقیت دموکراتیک عمل کند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی نشان می‌دهد که موانع ساختاری، فرهنگی و سیاسی در خاورمیانه، از جمله نبود نهادهای دموکراتیک قوی، تنوع قومی-مذهبی و بحران‌های سیاسی، اجرای دموکراسی معرفتی را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. در پایان، راهکارهایی برای غلبه بر این موانع ارائه شده است.