تحلیل راهبردی روابط ایران و چین: از اتحاد ناپایدار تا شراکت جامع استراتژیک
نویسندگان
1 دکتری روابط بینالملل، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 استاد روابط بینالملل، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
چکیده
پرسش اصلی این پژوهش آن است که چگونه روابط ایران و چین از یک اتحاد ناپایدار به شراکت استراتژیک تبدیل شده است؟ تحلیل SWOT در پژوهش حاضر نشان داد که روابط دو کشور به تدریج از سطحی محدود و تاکتیکی به شراکت جامع و راهبردی پیش رفته است. این تحول نه از مسیر ائتلافهای ایدئولوژیک، بلکه بر اساس منافع ملی، ضرورتهای ژئوپلیتیکی و واقعگرایی راهبردی شکل گرفته است. در این روند، عواملی مانند وابستگی متقابل در حوزه انرژی، نیازهای اقتصادی مکمل و همسویی در برابر فشارهای بینالمللی نقش مهمی ایفا کردهاند. با این حال، موانعی نظیر ضعف استراتژی پایدار در سیاست خارجی ایران، ناکارآمدی نهادها و بیاعتمادی عمومی نسبت به نیتهای چین، مانع تحقق کامل ظرفیتهای این روابط شدهاند. همچنین تهدیداتی چون رقابت قدرتهای منطقهای و تعلل ایران در اصلاحات اقتصادی، آینده روابط را با چالشهایی مواجه کرده است. در نهایت، تعامل ایران و چین از فرآیندی تدریجی از ارزیابیهای متقابل به همافزایی هدفمند پیش رفته است و میتواند به الگویی نوین از شراکت قدرتهای غیرغربی در نظم بینالمللی جدید تبدیل شود. این پژوهش با روش، توصیفی- تحلیلی با رویکرد تحلیلی SWOT انجام شده است.
