فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف مطالعه: سل یکی از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین بیماری‌های مشترک بین انسان و دام محسوب می‌شود و همچنان تهدیدی جدی برای سلامت عمومی به‌شمار می‌رود. گونه‌های مختلف کمپلکس Mycobacterium tuberculosis عامل ایجاد سل در انسان و حیوانات هستند. این مطالعه با هدف جداسازی و تعیین هویت گونه‌های Mycobacterium از نمونه‌های مدفوع حیوانات جمع‌آوری‌شده از باغ‌وحش‌های استان البرز در سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۰ انجام شد. مواد و روش­ها: در این پژوهش تعداد ۴۰ نمونه مدفوع پس از آلودگی‌زدایی با دو روش هگزادسیل پیریدینیوم کلراید و سود نرمال مورد بررسی قرار گرفتند. از هر نمونه گسترش تهیه و رنگ‌آمیزی اسیدفست انجام شد. کشت در دو محیط لوانشتاین جانسون پیروات‌دار و گلیسیرین‌دار صورت گرفت. از نمونه‌های دارای رشد کلنی، استخراج DNA انجام و آزمون PCR برای شناسایی ناحیه‌ 16SrRNA و سکانس الحاقی IS6110 به‌منظور تشخیص اعضای کمپلکس M. Tuberculosis اجرا گردید. جهت افتراق M. Bovis از سایر گونه‌ها، از آزمون PCR-RFLP ژن OxyR با آنزیم برشی AluI استفاده شد. نتایج : از مجموع ۴۰ نمونه مدفوع اخذ شده، ۲۹ مورد دارای رشد کلنی و ۱۱ جدایه دارای باسیل اسیدفست بودند. آزمون PCR وجود جنس Mycobacterium را در تمامی 11 جدایه حاوی باسیل اسید فست تأیید کرد. از میان این جدایه‌ها، ۹ مورد به عنوان Mycobacterium ‌ های غیرسلی (NTM) و ۲ مورد به عنوان M. Bovis شناسایی شدند. به‌کارگیری روش‌های مولکولی مانند PCR و PCR-RFLP، امکان شناسایی سریع و دقیق گونه‌های بیماری‌زای کمپلکس M. Tuberculosis را فراهم می‌سازد. نتیجه گیری : شناسایی M. Bovis در حیوانات باغ‌وحش اهمیت ویژه‌ای در کنترل سل زئونوتیک دارد و لزوم ارتقای آگاهی بهداشتی در مراکز نگهداری حیوانات و بازدیدکنندگان را گوشزد می‌کند.