الگوهای مقاومت و تنوع ژنتیکی C. albicans و C. tropicalis با منشأ انسانی و دامی
نویسندگان
1 گروه پاتوبیولوژی، واﺣﺪ ﻋﻠﻮم و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه پاتوبیولوژی، واﺣﺪ ﻋﻠﻮم و ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه میکروبیولوژی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران
4 گروه قارچ شناسی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
https://doi.org/10.71840/jvm.2025.1213223چکیده
زمینه و هدف مطالعه: گونههای Candida albicans و Candida tropicalis از عوامل بیماریزای فرصتطلب مهم در بیماران دچار نقص ایمنی و حیوانات تحت شرایط استرسزا بهشمار میروند. با توجه به افزایش نگرانکننده مقاومت ضدقارچی و احتمال انتقال بینگونهای، این مطالعه با اهداف زیر تعیین شیوع ژنوتیپهای کلونال با استفاده از روشهای MLVA و rep-PCR، ارزیابی حساسیت ضدقارچی به داروهای رایج (آمفوتریسین B، فلوکونازول، وریکونازول) و شناسایی ارتباط بین ژنوتیپ و الگوی مقاومت در ایزولههای انسانی و دامی طراحی شد. مواد و روشها: در این مطالعه تحلیلی مقطعی، ۱۰۰ ایزوله بالینی (۸۰ ایزوله انسانی از بیماران مبتلا به کاندیدیازیس سیستمیک و ۲۰ ایزوله دامی از حیوانات دارای علائم عفونت قارچی) جمعآوری گردید. تأیید مولکولی گونهها با توالییابی ناحیه ITS1-5.8S-ITS2 انجام شد. تعیین حداقل غلظت بازدارندگی (MIC) بر اساس پروتکل استاندارد CLSI M27-Ed4 صورت پذیرفت. ژنوتایپینگ با استفاده از روشهای MLVA (بر روی ۶ لوکوس ریزماهواره: Cei3, Cei12, CDC3, CDR1, CAI, CAVI) و rep-PCR (با پرایمرهای Ca21/Ca22) انجام شد و تحلیل خوشهای با نرمافزار Bionumerics نسخه ۷/۶ و با الگوریتم UPGMA اجرا گردید. نتایج: C. albicans با فراوانی ۶۷٪ و C. tropicalis با فراوانی ۳۳٪، گونههای غالب بودند. مقاومت به فلوکونازول ( MIC≥64 µg/mL) درC. tropicalis (۲۸/۳٪) بهطور معنیداری بالاتر ازC. albicans (۸/۹٪) بود. مقاومت چنددارویی در ایزولههای دامی (۲۴/۵٪) نسبت به ایزولههای انسانی (۱۰٪) شیوع بیشتری داشت. روش MLVA با شناسایی ۱۸ ژنوتیپ مجزا (شاخص تنوع سیمپسون = ۰/۹۴) در مقایسه با rep-PCR (۱۲ ژنوتیپ؛ شاخص = ۰/۸۷)، قدرت تفکیک بالاتری نشان داد. تحلیل خوشهای منجر به شناسایی خوشه CLIII شد که حاوی ۳۵٪ از ایزولههای انسانی و ۱۵٪ از ایزولههای دامی بود. این خوشه بهطور معنیداری با آللهای مرتبط با مقاومت به فلوکونازول (جهش ERG11 G464S و اوراکسپرسیون CDR1) همراه بود. ژنوتیپ G7 (تعیینشده توسط MLVA) در ۸۰٪ از ایزولههای مقاوم به فلوکونازول شناسایی شد. نتیجه گیری : این مطالعه نشان میدهد که مقاومت ضدقارچی در ایزولههای دامی یک تهدید زیستی برای سلامت عمومی محسوب میشود. پیادهسازی راهبردهای نظارتی و درمانی پیشنهادی میتواند در کنترل گسترش جهانی سویههای مقاوم و حفظ اثربخشی درمانهای موجود مؤثر باشد.
