بررسی فراواني انگل هپاتوزون كنيس به روش میکروسکوپی و روش مولكولي در سگ های بی سر پناه شهر کرج

نویسندگان

1 گروه انگل شناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 گروه دامپزشکی، واحد کرج،دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 گروه دامپزشکی، واحد کرج،دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

doi
https://doi.org/10.71840/jvm.2025.1224966
چکیده

زمینه و هدف مطالعه: هپاتوزوآها تک‌یاخته‌های انگلی هستند که طیف وسیعی از گوشتخواران اهلی و وحشی، پرندگان، خزندگان و دوزیستان را آلوده می‌کنند. در سگ‌ها، عامل اصلی بیماری هپاتوزون کنیس است که به‌عنوان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های ناقل‌زاد شناخته می‌شود. کنه‌ای که پراکنش جهانی داشته و نقش کلیدی در چرخه انتقال ایفا می‌کند. عفونت با هپاتوزون کنیس می‌تواند طیفی از تظاهرات بالینی را ایجاد کند؛ از حالت بدون علامت و پارازیتمیای خفیف تا بیماری شدید و مرگبار با علائمی همچون تب، بی‌حالی، بی‌اشتهایی، رنگ‌پریدگی مخاطات، کم‌خونی، اسهال، استفراغ، لاغری شدید، اختلالات حرکتی و پارازیتمیای شدید و در برخی موارد، بیماری به‌صورت مزمن باقی می‌ماند و در شرایط ضعف ایمنی میزبان شدت می‌یابد.   هدف این مطالعه بررسی آلودگی به هپاتوزون کنیس در نمونه‌های خون سگ‌های بی‌سرپناه شهر کرج با استفاده از روش میکروسکوپی و  روش مولکولی (PCR) بود. مواد و روش­ها :  در مجموع ۵۰ نمونه خون از ورید سفالیک سگ‌های بی‌سرپناه شهر کرج جمع‌آوری شد. از تمامی نمونه‌ها گسترش خونی نازک تهیه و با روش گیمسا رنگ‌آمیزی گردید. سپس DNA  از نمونه‌های خونی استخراج شد و به منظور ردیابی هپاتوزون کنیس ،  از پرایمرهای اختصاصی در واکنش PCR استفاده شد. نت ایج: بررسی مستقیم لام‌های میکروسکوپی نشان داد یک نمونه (۲٪) آلوده به انگل هپاتوزون کنیس بود. نتایج PCR نیز وجود آلودگی در سه قلاده سگ (۶٪) را تأیید کرد. میزان آلودگی در سگ‌های مسن نسبت به سگ‌های جوان بیشتر و در سگ‌های نر نسبت به ماده بالاتر بود، هرچند اختلاف آماری معنی‌داری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج، شیوع هپاتوزون کنیس با تراکم و پراکنش جمعیت ناقلین ارتباط دارد. همچنین آلودگی به این انگل بیشتر با شرایط زندگی سگ‌ها مرتبط بوده و ارتباطی با جنس یا سن آن‌ها ندارد.