اثر سیانوباکتر اسپیرولینا بر مسمومیت کبدی ناشی از داروی استامینوفن در موش سوری نر

نویسندگان

1 گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون، کازرون، ایران

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون

3 گروه میکروبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، کازرون، ایران

doi
https://doi.org/10.71840/jvm.2025.1185968
چکیده

زمینه و هدف مطالعه: استامینوفن یکی از پرکاربردترین داروهای ضد درد و تب‌بر در جهان است؛ با این حال، مصرف بیش از حد آن می‌تواند منجر به آسیب‌های شدید کبدی شود. با توجه به محدودیت‌های درمان‌های فعلی در مواجهه با مسمومیت کبدی، بررسی ترکیبات طبیعی با خاصیت محافظتی، از جمله اسپیرولینا، ضروری به نظر می‌رسد. این مطالعه با هدف ارزیابی اثر محافظتی اسپیرولینا در برابر آسیب‌های کبدی ناشی از استامینوفن در موش‌های نر سوری انجام شد. مواد و روش‌ها : در این مطالعه تجربی، ۳۰ سر موش نر بالغ BALB/c به پنج گروه تقسیم شدند. گروه‌ها شامل: کنترل، دریافت‌کننده تنها اسپیرولینا، تنها استامینوفن، و دو گروه ترکیبی (همزمان و متوالی) بودند. تیمارها به مدت ۲۰ روز با دوزهای مشخصی از استامینوفن و اسپیرولینا انجام شد. در پایان دوره، آنزیم‌های کبدی ALT)، AST،  (ALP اندازه‌گیری شده و تحلیل آماری با روش ANOVA صورت گرفت. یافته­ها : نتایج نشان داد مصرف استامینوفن سبب افزایش معنی­دار آنزیم‌های کبدی شد که بیانگر آسیب شدید به سلول‌های کبدی بود. در مقابل، گروه‌هایی که اسپیرولینا دریافت کرده بودند، کاهش قابل توجهی در مقادیر این آنزیم‌ها نشان دادند. این یافته‌ها حاکی از اثر حفاظتی و سم‌زدای اسپیرولینا هستند. مقادیر p-value برای ALT و AST کمتر از 05/0 گزارش شد، که بیانگر تفاوت آماری معنی­دار بین گروه‌ها بود به طوری­که مصرف دوزهای بالای استامینوفن منجر به افزایش معنی دار فعالیت آنزیم‌های کبدی مانند ALT و AST شد، که نشان‌دهنده آسیب جدی به سلول‌های کبدی است. در مقابل، گروه‌های درمان‌شده با اسپیرولینا کاهش معنی داری در فعالیت این آنزیم‌ها را نشان دادند، که نشان‌دهنده اثر حفاظتی و سم‌زدا بودن این ترکیب طبیعی می‌باشد. نتیجه‌گیری : اسپیرولینا با داشتن خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی، قادر است از آسیب کبدی ناشی از مصرف بیش از حد استامینوفن جلوگیری کرده یا آن را کاهش دهد. یافته‌های این تحقیق اهمیت بالقوه استفاده از اسپیرولینا به‌عنوان مکمل درمانی طبیعی در مدیریت مسمومیت‌های دارویی کبد را نشان می‌دهد و مسیر تحقیقات آینده را به سمت کشف مکانیسم‌های مولکولی دقیق و کاربرد بالینی این ترکیب طبیعی هدایت می‌کند.