بررسی تاثیر عنصر رنگ بر کیفیت منظر شهری در نواحی مرکزی ایران با تکیه بر دیدگاه کاربران محیط (مورد واکاوی: محورهای مسجد حکیم و محمدباقر صدر شهر اصفهان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده مسئول.
2 کارشناسی ارشد، گروه معماری، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 کارشناسی ارشد، گروه شهرسازی، واحد تهران شرق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
10.71484/lsj.2022.951846چکیده
رنگ عنصری حائز اهمیت و تاثیرگذار در تقویت هویت شهر، خوانایی محیط، سرزندگی فضاهای شهری و القای حس مکان و حس وحدت در فضاهای شهری است. رشد سریع شهرنشینی در کشورهای درحالتوسعه و بهویژه ایران، چشماندازهای شهری را تغییر داده و بهتبع آن موجب شده است تا در به کارگیری اصول رنگ شناسی در مناظر شهرها دقت لازم صورت نگیرد. هدف تحقیق حاضر ارائه معیارهایی جهت بهرهبرداری بهینه از پتانسیل عنصر رنگ در افزایش مطلوبیت منظر شهری مطابق با انتظارات استفادهکنندگان از محیط است. تحقیق حاضر مبتنی بر این فرضیه است که انطباق طیفهای رنگی بهکاررفته شده در محیط شهری بر انتظارات و ذهنیات رنگی کاربران فضا بر ارتقای کیفیت و مطلوبیت منظر شهری موثر میباشد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است که مبتنی بر راهبرد پیمایشی است و روش تحلیل دادهها نیز از نوع کمی میباشد. گردآوری اطلاعات به دو روش اسنادی و مطالعات پیمایشی صورت گرفته است و انجام محاسبات آماری در سه بخش تعیین حجم نمونه، بخش توصیفی و بخش استنباطی بهصورت مجزا ارائه داده شدهاند. در پرسشنامههای ارائهشده از آزمون ناپارامتری من-ویتنی استفاده شده و اطلاعات با استفاده از نرمافزارهایExcel 16 وSpss 22 در سطح معناداری 0.05 مورد ارزیابی قرار گرفتهاند. فرآیند مطالعات از طریق شناخت بستر طرح و دادههای آماری و همچنین مقایسه و تحلیل کد رنگی دو محور مطالعاتی در شهر اصفهان (محور مسجد حکیم در محله حکیم در بافت قدیم و محور محمدباقر صدر در بافت جدید شهر) انجام شده است و یافتههای پژوهش در قالب ارائه اصول و کدهای رنگی برای ترکیب رنگی منظر شهری مبتنی بر اصول زیبایی شناسانه ارائه گردیدهاند. این یافتهها در زمینه فرهنگی شهر نشان می دهند آن دسته از طیفهای رنگی که تداعیکننده نمادهای مذهبی این محدوده هستند و بین استفادهکنندگان در فضا، حس تعلق خاطر و هویت دینی را ایجاد میکنند، از کیفیات بالاتری برخوردار خواهند بود.