فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرهنگ ایمنی به عنوان یک عامل کلیدی در کاهش حوادث و دستیابی به توسعه پایدار شناخته می‌شود، اما ارتقای آن در مناطق کمتر توسعه‌یافته با چالش‌های منحصر به فردی روبرو است. این پژوهش با هدف شناسایی و اعتبارسنجی عوامل بنیادین مؤثر بر ارتقای فرهنگ ایمنی در این مناطق انجام شد. این مطالعه توصیفی-پیمایشی در دو مرحله اجرا گردید. ابتدا، با مرور نظام‌مند ادبیات، ۲۲ عامل بالقوه در چهار بعد اصلی (مدیریتی، نیروی انسانی، فردی و آموزشی) استخراج شد. سپس، پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته بر مبنای این عوامل تدوین و میان ۱۶۹ نفر از خبرگان و متخصصان حوزه ایمنی و بهداشت شغلی (HSE) توزیع گردید. داده‌های حاصل با استفاده از آمار توصیفی و آزمون‌های استنباطی (تی تک‌نمونه‌ای و دوجمله‌ای) در نرم‌افزار SPSS تحلیل شد تا اهمیت هر یک از عوامل مورد سنجش قرار گیرد. نتایج تحلیل استنباطی نشان داد که تمامی ۲۲ عامل شناسایی‌شده از دیدگاه خبرگان، از اهمیت آماری معناداری در ارتقای فرهنگ ایمنی برخوردار هستند (P < 0.05). عواملی نظیر «تعهدات مدیریت ارشد»، «عوامل روان‌شناختی و نگرش‌ها به ایمنی» و «توسعه قوانین و مقررات»، بالاترین سطح از اهمیت درک‌شده را به خود اختصاص دادند. یافته‌های این پژوهش مؤید آن است که بهبود فرهنگ ایمنی در مناطق کمتر توسعه‌یافته مستلزم یک رویکرد جامع، یکپارچه و چندبعدی است و اقدامات جزیره‌ای و تک‌بعدی اثربخشی لازم را نخواهند داشت. چارچوب اعتبارسنجی‌شده در این پژوهش، یک مبنای علمی و کاربردی برای سیاست‌گذاران و مدیران فراهم می‌آورد تا بتوانند با تمرکز بر مجموعه‌ای از عوامل کلیدی، استراتژی‌های مؤثر و کارآمدی را برای ایجاد محیط‌های کاری و اجتماعی ایمن‌تر طراحی و اجرا نمایند.