فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش فشار بر منابع آب متعارف در مناطق خشک و نیمه‌خشک، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، ضرورت بهره‌گیری از منابع آب غیرمتعارف و رویکردهای نوین مدیریتی را دوچندان کرده است. پساب‌های شهری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع آب جایگزین، در صورت مدیریت و تخصیص بهینه، می‌توانند نقش مؤثری در افزایش تاب‌آوری منابع آب ایفا کنند. با این حال، پیچیدگی سیستم‌های آبی، عدم قطعیت‌های اقلیمی و تنوع الگوهای مصرف، استفاده از روش‌های سنتی تصمیم‌گیری را با محدودیت‌های جدی مواجه ساخته است. در این میان، هوش مصنوعی به‌عنوان ابزاری کارآمد در تحلیل داده‌های پیچیده و پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های راهبردی، توجه فزاینده‌ای را در حوزه مدیریت منابع آب به خود جلب کرده است. مقاله حاضر با رویکردی مروری، به بررسی و تحلیل مطالعات داخلی و خارجی مرتبط با استفاده مجدد از پساب‌های شهری، مفهوم تاب‌آوری منابع آب و کاربردهای هوش مصنوعی در مدیریت و تخصیص منابع آب می‌پردازد. ابتدا مفاهیم نظری و شاخص‌های کلیدی تاب‌آوری منابع آب تبیین شده، سپس نقش پساب‌های شهری در کاهش تنش آبی و افزایش پایداری سیستم‌های آبی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در ادامه، کاربرد مدل‌ها و الگوریتم‌های هوش مصنوعی در پیش‌بینی، بهینه‌سازی و تصمیم‌سازی در تخصیص منابع آب تحلیل می‌شود. نتایج این مرور نشان می‌دهد که تلفیق بازچرخانی پساب‌های شهری با مدل‌های هوش مصنوعی می‌تواند به‌طور معناداری ظرفیت تاب‌آوری منابع آب را افزایش داده و زمینه‌ساز مدیریت هوشمند و پایدار آب در مقیاس شهری و منطقه‌ای شود. در پایان، شکاف‌های پژوهشی موجود شناسایی و چارچوبی مفهومی برای پژوهش‌های آینده پیشنهاد می‌گردد.