تبیین مدل جامعنگر ابعاد کیفیت زندگی در محیطهای سکونتی بهمنظور سیاستگذاریهای کلان منطقه ای
نویسندگان
1 دانشیار عضو گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکترای معماری دانشکده مهندسی معماری، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران
doi
چکیده
مدل کیفیت زندگی به دلیل ساختار چندبعدی آن، دارای پیچیدگی و ابهام بوده و به دلیل تنوع تعاریف، ابعاد، مقیاسها و شاخصهای مطرحشده در بین اندیشمندان، بهمنظور استفاده در سیاستگذاریهای کلان، نیاز به بازشناسی دارد. هدف این پژوهش، تحلیل محتوای اسنادی ادبیات موضوعی کیفیت زندگی با رویکرد تبیین ساختار کلی آن میباشد. روش تحقیق این پژوهش، با رویکردی کمی-کیفی و جامعنگر، با جامعه آماری پژوهشهای انجامشده در موضوع کیفیت زندگی و نمونهگیری بهصورت هدفمند و با ساختار گلوله برفی تا حد اشباع نظری انجامشده است. به طور کلی 160 پژوهش، براساس شاخص های مطرح شده، مورد تحلیل محتوا قرارگرفته است. بر اساس یافتهها، میتوان دریافت که شاخصهای کیفیت زندگی در سه رویکرد اصلی عینی، ذهنی و رفتاری و بهطور مسجل حاصل از 7 بعد کالبدی، اجتماعی، خدماتی، اقتصادی، محیطی، فرهنگی و شخصی با ارزشهای متنوع میباشند. بحث و نتیجهگیری: بر اساس یافتهها نتیجهگیری میشود که در سیاستگذاریهای کلان، الگوهای جاری رفتار، برابر با استانداردهای عینی و ذهنیت مخاطب، بسیار بیشتر از وجود استانداردهای عینی باید موردتوجه قرار گیرند و تأمین این دو گروه از شاخصها علیرغم عدم تأمین شاخصهای عینی میتواند به سازگاری مخاطب با محیط منجر شود. همچنین شاخصهای شخصی در پژوهشهای انجامشده، دارای بیشترین وزن و شاخصهای کالبدی دارای بیشترین فراوانی و کمترین وزن میباشد و توجه ویژه به آنها در برنامهریزیهای کلان، باید در اولویت قرار گیرد. درنهایت، بهمنظور مدل جامعنگر کیفیت زندگی با ارائه ضریب اهمیت هرکدام از ابعاد برای اولویتبندی برنامهها ارائه میشود.
