تبیین اصول کهنالگوهای خانههای ایرانی از دیدگاه اسلامی با رویکرد سلامت روان ساکنان
نویسندگان
1 گروه معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری داخلی، گروه معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری داخلی، گروه معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری داخلی، گروه معماری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
استفاده از اصول حاکم بر کهنالگوها بهعنوان الگوهای ذهنی و ناخودآگاه جمعی بشر، بهعنوان راهکارهایی با پشتوانه عمیق و مؤثر اجتماعی و کالبدی میتواند در سیاستگذاری نحوه تأمین مسکن در قالب اصول حاکم بر برنامهریزی و طراحی مسکن ایرانی اسلامی، نقش مؤثری داشته باشد. کهنالگوها در میان انسانها، طی قرنها مشترک بوده و بهعنوان میراثی انسانی و فارغ از تجربههای فردی با حفظ الگوهای تکرارشونده و ایجاد فضایی مطلوب از لحاظ روانی در حفظ سلامت روان ساکنین تأثیرگذار هستند. بررسیهای صورتگرفته با کلیدواژه کهنالگو در منابع گذشته نشان میدهد که تلفیق و وجه اشتراک کهنالگوها از دیدگاه بینش اسلامی و تأثیرات آن در سلامت روان کاربران، بررسی نگردیده است، درحالیکه شناخت مؤلفههای مؤثر مشترک بین کهنالگوها، بینش اسلامی و سلامت روان کاربران میتواند در دستیابی به الگویی برای برنامهریزی ساخت مسکن ایرانی راهگشا باشد. هدف از تحقیق حاضر تبیین اصول مشترک کهنالگوهای خانههای ایرانی از دیدگاه اسلامی و منطبق بر مؤلفههای تأثیرگذار بر سلامت روان ساکنان است. پژوهش کیفی حاضر، اطلاعات حاصل از اسناد معتبر علمی در 11 سال اخیر را بهصورت نظاممند مورد تحلیل محتوا قرار داده است. نتایج نشان میدهد که ۱۰ اصل مشترک در کهنالگوهای خانههای ایرانی از دیدگاه بینش اسلامی، در حفظ سلامت روان ساکنان تأثیرگذار هستند که سلسلهمراتب با بیشترین و تقسیم فضایی با کمترین میزان تأثیرگذاری، از جمله آنها هستند. با تدوین این اصول در سطوح سیاستگذاری، برنامهریزی و قوانین موضوعی مرتبط با تأمین مسکن میتوان گامی بلند در راستای دستیابی به الگوی خانه ایرانی، اسلامی برداشت.
