تحلیل کیفیت معماری محیط داخلی ادارات دولتی شهر بندرعباس از دیدگاه رضایت‌سنجی کارمندان با رویکرد ارزیابی پس از بهره‌برداری

نویسندگان

1 گروه معماری دانشگاه ازاد اسلامی واحد قشم ایران

2 گروه معماری، واحدقشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران

3 گروه معماری، واحد دماوند/دانشگاه آزاد اسلامی/تهران/ایران

doi
10.71484/LSJ.2025.1187125
چکیده

ارزیابی پس از بهره‌برداری روشی برای بررسی عملکرد ساختمان و نیازهای انسانی در راستای اهداف از پیش تعیین شده، برای طراحی می‌باشد. این پژوهش به بررسی میزان رضایتمندی کارکنان ادارات بندرعباس از کیفیت محیط داخلی فضاهای ادارات دولتی با روش ارزیابی پس از بهره‌برداری می‌پردازد. فاکتورهایی که به منظور بررسی کیفیت محیط داخلی مورد سنجش قرار گفتند شامل، چیدمان، دید و منظر، بیوفلیا، مکان و امکانات می‌باشند. پرسش‌های پژوهش عبارتند از: " میزان رضایت کارمندان ادارت دولتی بندرعباس از کیفیت محیط داخلی چگونه است؟" و "دلایل رضایت و یا نارضایتی کارمندان ادارات دولتی شهر بندرعباس از کیفیت محیط داخلی ادارات کدامند؟" نوع پژوهش حاضر براساس هدف تعریف شده برای آن کاربردی و روش تحقیق استفاده شده، روش آمیخته است که شامل دو مرحله جمع‌آوری داده‌های کمی و کیفی می‌باشد. در مرحله کمی، از پرسشنامه‌های استاندارد بر اساس طیف لیکرت برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده شد. در مرحله بعد به منظور یافتن دلایل نتایج بدست آمده از داده‌های کمی، مصاحبه نیمه ساختار یافته‌ای صورت گرفت. نتایج نشان داد بیشترین میزان رضایت از فاکتور بیوفلیا سپس چیدمان بوده است و کمترین میزان رضایت از فاکتور مکان و امکانات بوده‌است. در مجموع می‌توان گفت دلایل نداشتن رضایت در فاکتور‌های ارزیابی عبارتند از: نداشتن پنجره برای دید و منظر، عدم رضایت از استفاده از پارتیشن‌های بلند بعنوان جدا‌کننده، قرار‌گیری ساختمان‌ها در زون‌های اداری شهر امکان دسترسی مناسب به فضاهای مورد نیاز کارمندان را میسر نمی کنند. با وجود تمایل برای داشتن گیاه به منظور تلطیف فضا در محیط کار، نبود پنجره یکی از دلایلی است که منجر به عدم نگهداری گیاهان است. غیر استاندارد بودن مبلمان اداری استفاده‌شده و عدم توجه به ارگونومی، یکی از دلایل نارضایتی کارمندان از محیط کار بوده‌است. آینده‌نگر و انعطاف‌پذیر نبودن طراحی فضاها، عدم تناسب ابعاد فضای کار با تعداد کارمندان و ارباب رجوعان، نبود امکانات رفاهی برای کارکنان.