فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه غیرهم­سطح‌سازی تقاطع‌ها جهت توسعه شبکه حمل‌ونقل شهری، باتوجه به پیشرفت‌ ‎‌ های حاصل در زمینه طراحی و ساخت انواع پل‌ در کشور، گسترش و نمود ویژه‌ای پیداکرده‌است. احداث تقاطع‌های غیرهم­سطح مانند هر پروژه شهری و زیرساختی دیگر، سطح تاثیرگذاری وسیعی در مقیاس خرد، میانی و کلان بر ابعاد مختلف زندگی شهروندان دارد. از دیگرسو، مفهوم «شهر اکولوژیک» به عنوان رویکردی شاخص در شهرسازی، اهمیت یافته است به­گونه­ای که تحقق آن در بخش­های مختلف جهان دنبال می­شود. پرسش اصلی پژوهش این است که احداث تقاطع­هاي غيرهم­سطح شهری چگونه می­تواند در تحقق اهداف شهر اکولوژيک اثرگذار باشد. در مطالعه حاضر، اهداف شهر اکولوژیک در پنج بعد، مطرح گردید و تعداد 30 مولفه زیرمجموعه ابعاد مذکور شناسایی شدند. مطالعه موردی شامل 9 تقاطع غیرهم­سطح در شهر قزوین (6 روگذر و 3 زیرگذر) می­باشد. روش تحقیق از لحاظ ماهیت، آمیخته (کیفی و کمی) بوده و از نظر نحوه انجام، از سه نوع تحقیقات توصیفی (میدانی، پیمایشی و اسنادی) استفاده شده است. نتایج فرآیند تحلیل سلسه­مراتبی نشان داد ابعاد پنج­گانه به لحاظ اهمیت و وزن به ترتیب عبارتنداز: بعد حمل و نقل و ترافیک، محیط زیست و منابع، بعد اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و ادراکی_ بصری. در تحلیل دوم، نتیجه تحلیل تاپسیس نشان داد در بعد اجتماعی- فرهنگی، روگذرها برتری بسیار زیادی را نسبت به زیرگذرها به­دست آورده­اند. هم­چنین در بعد حمل­ونقل و ترافیک، بعد محیط­زیست و منابع، بعد اقتصادی و بعد ادراکی- بصری نیز به­طور­کلی، برتری با روگذرها بوده است. در نهایت مشاهده شد روگذرها با کسب 86.3 درصد از اهمیت کل، رتبه اول و زیرگذرها با کسب 13.7 درصد رتبه پایین­تر را در تحقق اهداف شهر اکولوژیک کسب کرده­اند. نتیجه این­که احداث تقاطع­ غيرهم­سطح به ویژه روگذر برای حل بخشی از مشکلات ترافیکی، مفید است، با این­حال باید به مواردی محدود شود که امکان توجیه علمی مضرات در راستای تحقق اهداف شهر اکولوژیک، میسر باشد.