مروری بر آسایش حرارتی در فضاهای واسط بسته فضاهای آموزشی

نویسندگان

1 دانشجو دکتری تخصصی، گروه معماری، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 استادیار، گروه معماری، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

3 استادیار، گروه معماری، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

4 دانشکدگان هنرهای زیبا ،معماری، دانشگاه تهران، تهران،ایران

doi
10.71484/lsj.2025.1187908
چکیده

آسایش حرارتی در فضاهای واسط بسته یکی از موضوعات مهم در طراحی معماری است که بازدهی فضا در دوران بهره برداری را تحت تاثیر قرار می‌دهد . بیشتر مطالعات اخیر در حوزه آسایش حرارتی در ایران مربوط به ساختمان های سنتی مسکونی صورت گرفته و کمتر به فضاهای آموزشی و عمومی پرداخته است. فضاهای واسط بسته ساختمان‌‌ ها به دلیل پیوند حرارتی قوی‌ با محیط خارجی نسبت به فضای داخلی اصلی، نیاز به استانداردهای حرارتی متفاوتی دارند. این فضاها در داخل ساختمان های عمومی معاصر شامل فضاهای سیرکولاسیون، لابی ها، کریدورها و آتریوم‌ها می شوند. این فضاها به دلیل مکان قرارگیری آن‌ها، ارتباط حرارتی بیشتری با بیرون دارند و لذا، جدایی حرارتی آن‌ها از فضاهای داخلی ساختمان بیشتر است. با این حال، سیستم‌های تهویه و استانداردهای آسایش حرارتی فضاهای اصلی برای این نوع فضاها نیز اعمال می‌شود که می‌تواند مصرف انرژی را افزایش دهد. همچنین، این فضاها از نظر نوع استفاده، مدت حضور افراد در این فضاها، نوع پوشش کاربران و نیز فعالیت آن ها با فضاهای اصلی متفاوت است. کاربران در بدو ورود به ساختمان با این فضاها روبرو می شوند و درک احساس حرارتی در این فضاها می تواند روی احساس آسایش حرارتی افراد در کل فضاهای داخلی تاثیرگذار باشد. لذا، این مقاله مروری با استفاده از استدلال قیاسی و روش مطالعات کتابخانه ای پژوهش‌های پیشین به تبیین مبانی نظری و از طریق مشاهده به بررسی شرایط محیطی و رفتار ساکنان در فضاهای واسط بسته مراکز آموزش عالی در اقلیم گرم و خشک ایران پرداخته است. یافته های پژوهشگران پیشین نشان می‌دهد که استانداردهای متداول برای طراحی این فضاها مناسب نیستند و می‌توان با تغییراتی در این استانداردها، به صرفه‌جویی انرژی در کل ساختمان دست یافت. همین‌طور، پژوهش ها نشان می دهند استفاده از مدل سازگاری حرارتی ( AM ) برای تعیین دمای خنثی و آسایش حرارتی در این فضاها، بهتر از مدل آزمایشگاهی ( PMV ) است.