تبیین مولفههای تاثیرگذار بر حس مکان با نگاهی به عناصر محیطی،گرافیکی و مبلمان در منطقه دو شهر قزوین
نویسندگان
1 گروه معماری،واحد بین المللی کیش،دانشگاه آزاد اسلامی،کیش،ایران
2 گروه معماری ، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
doi
10.71484/lsj.2025.1209940چکیده
برنامه درسی به صورت یک فرآیند در جهت مفهوم بخشیدن به پدیدههای مربوط به انسان و جهان در یک ساختار متعادل برای آسان نمودن یادگیری به وجود میآید. امروزه توجه بسیاری به پدیدهشناسی اداراکات حسی در حوزه طراحی و آموزش معماری ایجاد شده است و این موضوع متأثر از چند حسی بودن تجربه معماری میباشد. پدیدهشناسی ادراکات حسی این قابلیت را دارد که کیفیت طراحی معماری و تجربه زیسته فضا را ارتقا بخشد. لذا جهت نفوذ پدیدهشناسی و توجه به ادراکات حسی در آموزش دروس طراحی نیاز به اصلاح برنامههای درسی طراحی معماری مطرح میگردد. این رویکرد جامع میتواند به عنوان مبانی نظری مورد نیاز به آفرینشهای معماری معنادارتر و عمیقتری در موضوع درس «طراحی معماری2» که در حیطه طراحی بناهای مسکونی میباشد منجر گردد که این مقوله از مهمترین اهداف پژوهش حاظر است. لذا این بهروزرسانی برنامه درسی در آمادهسازی بهتر معماران در آینده حرفهای میتواند تاثیر مطلوبی داشته باشد. از آنجا که ماهیت پژوهش حاضر از نوع کیفی میباشد و در پی رسیدن به پاسخ این سوال است که کارکرد مولفههای پدیدهشناسی حواس در تقویت ادراک فضاهای معماری چگونه در آموزش طراحی معماری تحقق مییابد؟ با ابزار مطالعات کتابخانهای در سطح اول و در سطح دوم به مشاهده مستقیم از آتلیههای معماری و انجام مصاحبه با اساتید و دانشجویان رشته معماری پرداخته شده و با فرآیند تحلیل و کدگذاری دادهها در برنامهAtlas.ti9 شش درونمایه اصلی جهت توجه به ادراکات حسی در طراحی معماری استخراج شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که توجه به عوامل متعددی در قالب احساس محیط همچون، نور و سایه، بساوایی، رایحهپذیری، همنشینی مصالح، دید و محیط پیرامون و اصوات بهنگام در فضاها و در فرآیند طراحی میتواند به ادراک بدنمند افراد از فضای معماری منجر گردد. همچنین نتایج به دست آمده میتواند به عنوان مبانی پدیدهشناسی حواس در برنامه درسی «طراحی معماری2» پیشنهاد گردد.
