واکاوی مولفه‌های موثر معماری بیوفیلیک در مراکز درمانی از منظر کیفیت سلامت بیماران (مورد پژوهی: بیمارستان‌های منتخب در جهان)

نویسندگان

1 استادیار، گروه معماری، واحد بم، دانشگاه آزاد اسلامی، بم، ایران

2 پژوهشگر دکتری، گروه معماری، واحد بم، دانشگاه آزاد اسلامی، بم، ایران

3 .استادیار، گروه معماری، واحد بم، دانشگاه آزاد اسلامی، بم، ایران.

doi
10.71484/lsj.2025.951866
چکیده

امروزه به دلیل افزایش بیماری‌ها، بیمار زمان طولانی را در مراکز درمانی می‌گذرانند؛ از این رو این مراکز به عنوان ظرفی برای درمان و بهبود بیمار اهمیت می‌یابند. در دنیای مدرن که اکثر فضاهای درمانی به تکنولوژی و پیشرفت متدهای پزشکی متکی است، طبیعت و نقش آن به عنوان عاملی موثر بر درمان و سلامتی انسان، کمتر مورد توجه قرار گرفته و در نتیجه محیط مراکز درمانی به فضاهایی خشک و بی‌روح تبدیل شده است. در این میان رویکرد طراحی بیوفیلیک به دلیل برقراری رابطه‌ای تنگاتنگ میان انسان و طبیعت می‌تواند در محیط چنین مراکزی موثر باشد. واکاوی مولفه‌های موثر معماری بیوفیلیک بر کیفیت سلامت بیماران در مراکز درمانی منتخب در جهان، هدفی است که پژوهش حاضر در پی انجام آن است. بر همين اساس سوالی که مطرح می‌شود: چگونه می‌توان از مولفه‌های معماری بیوفیلیک جهت ارتقای کیفیت فضاهای درمانی در بهبود سلامت بیماران بهره گرفت؟ در این مقاله از روش‌های تحقیق کیفی شامل روش توصیفی - تحلیلی و به منظور گردآوری داده‌ها از مراجع مستند کتابخانه‌ای بهره گرفته شده است. در این مطالعه، 6 مولفه و ویژگی معماری بیوفیلیک طبقه‌بندی شده توسط کلرت و کالابرز در 5 بیمارستان خو تک پوات سنگاپور، بوتارو رواندا، استرا سوئد، مموریال باهچه لی ولر استانبول و ان جی تنگ فونگ جورنگ سنگاپور بررسی شدند. نتایج بررسی نمونه‌ها نشان می‌دهد که با بکارگیری موفقیت‌آمیز اصول طراحی بیوفیلیک، محیط‌های سالم‌تری برای افراد ایجاد می‌شود. همچنین در نتیجه مطالعات انجام گرفته و بررسي‌هاي رابطه محيط و انسان، محيط طبيعي تاثيرات بسزايي بر سلامت جسمي و روحي انسان و تسريع روند بهبودي بيماران و شفابخشي هر چه بيشتر آنها دارد. به خصوص در مورد بیمارانی كه به علت ناتواني‌هاي جسمي، از انجام فعاليت محروم‌اند و پروسه درمان طولاني‌تري دارند. بکارگیری اصول طراحی بیوفیلیک برای ادغام سازه‌ها با طبیعت و خلق محیط‌های شفابخش در بیمارستان‌ها، حیاتی خواهد بود.