فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شکل‌گیری گونه‌های مسکن روستایی از منظر کالبدی متاثر از عوامل متعددی مانند بستر و محیط روستا، اقلیم، ویژگی‌های فرهنگی اجتماعی و معیشت روستا می‌باشد. مورفولوژی متنوع در استان مازندران عرصه‌های گوناگونی برای شکل‌گیری سکونتگاه‌های روستایی فراهم آورده است که پهنه‌های دشتی ، پایکوه و کوهستانی در منظر روستاهای این استان به چشم می‌خورد. هدف از این پژوهش بررسی نقش محیط بر فضاهای باز در خانه‌های روستایی است، فضاهایی که با نام عرصه شناخته می‌شوند. در خانه‌های روستایی این منطقه بسیاری از امور جاری زندگی و بسیاری از فعالیت‌های معیشتی در عرصه صورت می‌گیرد. مهمترین پرسش این پژوهش این است که تاثیر نقش محیط بر شکل‌گیری فضاهای باز سکونتگاه های روستایی استان مازندران چیست؟ این پژوهش، کیفی- کاربردی  و به روش توصیفی، تحلیلی انجام شده است و گرداوری داده ها اسنادی همراه با مشاهدات میدانی صورت گرفته است. به این منظور در هر سه پهنه دشتی ، پایکوه و کوهستانی چهار روستا برای تحلیل و بررسی انتخاب شده است که مجموعا دوازده خانه روستایی مطالعه و تحلیل شده‌اند و نقش محیط بر شاکله عرصه و فضاهای باز این خانه‌ها بررسی شده است. یافته‌های تحقیق حاکی از این است که محیط نقش بسیار تاثیرگذاری بر فضاهای باز روستایی دارد، مطالعات پایه مبنی بر این است که عرصه ها در مناطق کوهستانی و کوهپایه‌ ای نسبتاً کوچک است و  خانه‌ها در قسمت شمال و رو به نور جنوب و غالباً دو طبقه هستند که امکان استفاده حداکثر از فضای عرصه فراهم آید در حالی‌که در روستاهای دشتی از ابعاد قابل توجهی برخوردار است ضمن اینکه تاثیر محیط علاوه بر تفاوت عرصه‌ها در مساحت، چگونگی عملکرد آنها، همسایگی و مرزبندی‌ها را نیز شامل می‌شود چرا که محیط با تاثیرگذاری بر شکل خانه ها و روابط فضایی آنها، معیشت و سبک زندگی اهال ی را دستخوش تغییر می‌کند.