فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در استقرار کاربری علاوه بر بعد طبیعی، بعد اقتصادی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بنگاه های اقتصادی بر اساس ویژگی های مکانی و طبیعی زمین در تصاحب موقعیت بهینه با یکدیگر رقابت می‌کنند. در این رقابت بنگاه دارای قدرت بیشتر و توان اقتصادی بالاتر، مکان بهینه تر را تصاحب می‌کند. این رقابت سبب افزایش ارزش اقتصادی زمین نسبت به موقعیت و ویژگی هایش می‌گردد. در نتیجه کاربری زمین تعریف شده بر زمین‌های پیرامونی‌اش تأثیر گذاشته و ارزش زمین را به نفع صاحبان قدرت تغییر می‌دهد. در این میان موضوع منفعت عمومی هم مطرح است، ارزش پنهانی که عامه مردم از آن بهره مند گردیده و در تعارض مستقیم با منافع قدرت قرار می‌گیرد. این تعارضات منجر به ناپایداری هایی می‌شود که تغییرات کاربری زمین را در معرض تهدیداتی قرار می‌دهد که تنها با مداخلات نهادهای ذی ربط در سراسر جهان از جمله کمیسیون ماده پنج در ایران به پایداری می‌رسد. در این مقاله با استفاده از روش پس‌کاوی اقدام به مدلسازی بهینه برای کاهش میزان تاثیرپذیری تغییر کاربری زمین در کمیسیون ماده پنج، از تعارضات میدان قدرت و عموم مردم شده است. در نتیجه پس از تنظیم شاخص‌های تغییر کاربری زمین و توجه به مقوله‌های رشد جمعیت و آینده پژوهی، مدل نظری با توجه به تغییر ساخت اجتماعی در کنار تغییر ساخت فضایی در کمیسیون ماده پنج ارائه گردیده و در نهایت مدل پیشنهادی و عملی تغییر کاربری زمین با درنظر گرفتن امکان تجدید نظر و با ماهیت چرخشی و رویکرد سیستمی در توسعه پایدار استخراج شده است.