مسئله‌شناسی حریم منطقه کلانشهری تهران با روش PDIA

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 نویسنده مسئول، استاد گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

3 استادیار گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.82236/pur.2025.1207691
چکیده

مسئله­محوری تکرار ششونده انطباق­پذیر یک روش‌شناسی نوآورانه است که به اجرای برنامه‌ها و پروژه‌ها در بستر توسعه کمک می‌کند. این رویکرد مبتنی بر روش‌های جدید اجرای اقدامات عملی برای مسئله­های پیچیده است و به نوعی پایه­ای برای رویکرد مسئله­محوری می­باشد. سازمان­ها و سیاست­گذاران شهری در مقابل انواع مسئله­های حل نشده احساس نوعی درماندگی می­کنند، مسئله­هایی که اغلب بودجه­های کلان و طرح­های بزرگی هم برای رفع آنها مصوب و اجرا شده ولی در عمل هیچ اتفاق خاصی که ناظر بر تعدیل یا کاهش ابعاد آن مسئله­ها  باشد رخ نداده است، مسئله ترافیک، آلودگی هوا، مسئله تامین آب، مسئله ساخت­وسازهای غیررسمی، تصرف زمین، تغییر کاربری اراضی، مسئله از دست رفتن فضای تنفسگاهی شهرها، تعرض به اراضی حریم، مسئله درآمدهای ناپایدار و ... بخشی از مسئله­هایی است که سازمانها و نهادهای سیاستگذار توسعه شهری در مقابل آنها تنها به ارائه گزارش تعداد جلسات برگزار شده، تعداد مصوبات، میزان بودجه اختصاص یافته، تعدا آرای قلع و تخریب و نظایر آن بسنده می­کنند و تداوم این وضعیت، باقیمانده ظرفیت اجرایی سازمانها را نیز تحلیل می­برد. رویکرد معرفی شده در این مقاله راهبردی است برای بازاندیشی در خصوص نحوه تعریف مسئله­ها و اقدام برای تعدیل تدریجی آنها، البته همینجا باید گفت که وسعت این روش بسیار فراتر از حد ده­ها مقاله می­باشد. با اینحال سعی شده در حد مقدمه یک مسئله مهم مناطق کلانشهری ایران یعنی صیانت و توسعه پایدار حریم تهران مورد واکاوی قرار گیرد، و میزان اهمیت این رویکرد در تغییر نگاه نسبت به شناسایی و تعدیل مسئله­های شهری معرفی شود. یافته­های مقاله نشان می­دهد که این رویکرد از ظرفیت بالایی برای شناسایی و تعدیل تدریجی مسئله­های پیچیده مناطق کلانشهری را دارد و جا دارد که ضمن معرفی و آشنایی با این رویکرد، امکان­سنجی آن در تغییر نگاه و شناسایی مسئله­ها و تعدیل تدریجی آنها مورد بررسی­های علمی و اجرایی قرار گیرد.