فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش باهدف تحلیل جایگاه و نقش اپی‌توریسم در توسعه منطقه‌ای و محلی با تمرکز بر منطقه طالقان انجام شده است. اپی‌توریسم، به‌عنوان شاخه‌ای از گردشگری طبیعت‌محور که بر زنبورداری، محصولات زنبورعسل و تجربه‌های فرهنگی-زیست‌محیطی متمرکز است، در سال‌های اخیر به دلیل پتانسیل بالای آن در توسعه پایدار موردتوجه قرار گرفته است. منطقه طالقان، با ویژگی‌های منحصربه‌فرد اقلیمی، تنوع زیستی غنی، و سابقه طولانی در زنبورداری، به‌عنوان یک مقصد بالقوه برای اپی‌توریسم انتخاب شد. این مطالعه با استفاده از روش‌های کمی و کیفی، شامل تحلیل آماری پیشرفته و مصاحبه با خبرگان، به بررسی مؤلفه‌ها و شاخص‌های اپی‌توریسم در توسعه منطقه‌ای و محلی پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اپی‌توریسم از طریق پنج مؤلفه اصلی زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، زیرساختی، و مدیریتی-سیاست‌گذاری به توسعه طالقان کمک می‌کند. مؤلفه زیست‌محیطی با تأکید بر حفظ تنوع زیستی و استفاده از روش‌های ارگانیک، نقش غیرمستقیمی در تقویت اقتصاد محلی دارد. مؤلفه اقتصادی از طریق اشتغال‌زایی و افزایش درآمد زنبورداران، به بهبود معیشت جوامع محلی کمک می‌کند. مؤلفه اجتماعی-فرهنگی با احیای سنت‌های زنبورداری و تقویت هویت محلی، پایداری فرهنگی را تضمین می‌کند. مؤلفه زیرساختی، با توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی و مراکز آموزشی، تجربه‌های باکیفیت برای گردشگران فراهم می‌آورد. در نهایت، مؤلفه مدیریتی-سیاست‌گذاری از طریق سیاست‌های حمایتی و برنامه‌ریزی منسجم، هماهنگی بین سایر مؤلفه‌ها را تسهیل می‌کند. نتایج نشان داد که مؤلفه زیرساختی با میانگین 3.362 و مؤلفه مدیریتی با میانگین 3.378 بالاترین تأثیر را در توسعه اپی‌توریسم دارند. بااین‌حال، چالش‌هایی مانند کمبود زیرساخت‌های دیجیتال، ضعف در مستندسازی فرهنگی، و ناکافی بودن حمایت‌های مالی از زنبورداران شناسایی شد. این پژوهش مدلی بومی برای توسعه اپی‌توریسم در طالقان ارائه می‌دهد که بر پایداری چندبعدی (زیست‌محیطی، اقتصادی، و اجتماعی-فرهنگی) تأکید دارد.