تحلیل و واکاوی شاخص¬های سیاستی-برنامه¬ای مدیریت یکپارچه حریم منطقه شهری تهران

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، واحد تهران‌جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه شهرسازی، واحد تهران‌جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

مدیریت شهری و منطقه‌ای در کلانشهرها از دغدغه‌های اخیر در عصر جهانی‌شدن می‌باشد. ناهماهنگی بین سازمان‌ها و نهادهای سیاست­گذاری و اجرایی متعدد از چالش‌های نظام مدیریت کلان‌شهری است که منجر به تفرق‌های قلمرویی، سیاست­گذاری، قانونی و نهادی در پهنه سرزمین شده است. فقدان نظام مدیریت یکپارچه در حریم شهرها موجب ناکارآمدی پایین طرح‌ها و برنامه‌ها شده و در همین راستا ضعف هم‌افزایی و تشریک‌ مساعی مدیریت فعلی، ضعف حضور مردم و نهادهاي محلی، پایین بودن درجه پاسخگویی و شفافیت در مدیریت شهري، تمرکزگرایی و انحصار منابع تصمیم­گیری و بسیاري از عوامل دیگر از جمله چالش‌های هستند که مدیریت حریم کلانشهرها به‌خصوص پایتخت را دچار تفرق و واگرایی‌های اساسی کرده است. براین‌اساس این مقاله درصدد تحلیل مؤلفه‌های نهادی و سیاست­گذاری مدیریت یکپارچه حریم کلان‌شهر تهران می‌باشد. تحقیق بر اساس هدف کاربردی و از نوع توصیفی و کیفی می‌باشد. این پژوهش از نوع کیفی،که از روش داده بنیاد و رویکرد گلیزراستفاده شد. نمونه­گیری به شیوه گلوله برفي و ابزار گردآوری داده­ها شامل: منابع علمی،کتابخانه­اي و مصاحبه­های عمیق با مشارکت30 نفرپژوهشگران و اساتید و کارشناسان ذیربط بود. تجزيه وتحليل داده­های جم­ آوری شده، با فرآيند کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. نتایج حاصل از بررسی و مقایسه مدام مفاهیم 51کد باز و 4 کدمحوری بود. طبق نتایج پژوهش تحقق راهبرد صیانت و تعدیل مساله­های حریم منوط به بهبود ظرفیت سیاست­گذاری- اجرایی است. تمامی بازیگران؛ برای رفع چالش­های موجود شامل: عدم تبعیت از یک الگوی جامع سیاست­گذاری،عدم کارگروهی، عدم هم­افزایی بین ارگان­های ذیربط، عدم اختصاص بودجه و نظارت برآن و بالاخره گفتگو همشنوی پیرامون مساله حریم و آینده آن می­بایست دورهم جمع شوند. لذا، تعامل و هماهنگی بین نهادها، سیاست­گذاری واحد،اختصاص بودجه کافی و شکل­گیری باور نسبت به ایعاد مساله حریم جزو ضرورت­های گذر از وضعیت کنونی و مدیریت روندهای موجود و پیش­رو می­باشد.