نقش ورزش در توسعه رفتارهای اخلاقی و فرهنگی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت ورزشی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه مهر آستان، آستانه اشرفیه، ایران.

2 استادیار، گروه علوم ورزشی و تربیت بدنی، دانشکده علوم انسانی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

3 مدرس دانشگاه، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، آموزشکده فنی وحرفه ای سما سیاهکل، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.

doi
چکیده

یکی از ابعاد و زوایای ورزش، اخلاق است که توجه به آن امری ضروری به نظر می‌رسد و باشگاه‌ها به‌عنوان یک نهاد ورزشی می ­توانند به سمت نهادینه کردن اخلاق در رفتارهای اخلاقی و فرهنگی در ورزشکاران گام بزرگی بردارند. از این‌رو، هدف این پژوهش بررسی نقش ورزش در توسعه رفتارهای اخلاقی و فرهنگی بود. روش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری پژوهش کلیه ورزشکاران رشته پاورلیفتینگ در رده‌های سنی مختلف در استان گیلان بودند که نمونه آماری (384 نفر) به‌صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای اخلاقی و فرهنگی از پرسشنامه معتبر ITCSQکه توسط دیودسون و همکاران (2006) استفاده شد. همچنین پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ (88/0) و پایایی ترکیبی محاسبه شد. جهت تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها و برازش مدل از مدل‌سازی معادلات ساختاری و با نرم‌افزار PLS3 و SPSS24 استفاده ‌شده است. نتایج نشان داد که ورزش بر روحیه ورزشکاران (817/0)، مسئولیت شخصی (793/0)، مراقبت و ارتباط (783/0)، مسئولیت اجتماعی (768/0) اثر مستقیم، مثبت و معنی­داری دارد؛ اثر آن بر متغیر ثبات قدم (03/0-) معنی­دار نبود. بنابراین بر پایه این مدل، می­توان به ارزیابی ابعاد رفتارهای اخلاقی و فرهنگی در میان جوانان ورزشکار پرداخت و همچنین اطلاعات علمی در زمینه اقدامات ضد اخلاقی را که باید باشگا­ه های فرهنگی و ورزشی برای جلوگیری از ایجاد آن در میان ورزشکاران از نظر توسعه مدیریتی انجام دهد، فراهم سازد. چکیده بلند:مقدمهامروزه ورزش به منزلة پدیده‌ای مؤثر در همة جوامع جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است تا آنجا که در حوزة جامعه‌شناسی از آن به‌عنوان بارزترین نمودهای زندگی اجتماعی و فرهنگی یاد شده و آن را در عقلانی شدن زندگی اجتماعی و توسعة جوامع مدرن مؤثر می‌دانند (سندویک، 2019). با توجه به اینکه وضعیت فعلی اخلاق در ورزش و مخصوصاً در باشگاه‌های ورزشی نامطلوب است و همچنین با پی بردن به اهمیت شناخت کارکردهای اخلاقی و فرهنگی باشگاه‌ها برای نهادینه کردن اخلاق در ورزشکاران، بررسی این کارکردها ضروری به نظر می‌رسد. در این تحقیق سعی شده است اخلاق ورزشی را با رویکردی جدید در این رشته محبوب بررسی و مقایسه کرد و به اهمیت این دو پاسخ مناسبی داد. اکنون با توجه به موارد ذکر شده سؤال اصلی تحقیق این می‌باشد که آیا ورزش در توسعه رفتارهای اخلاقی و فرهنگی در جوانان تأثیر دارد؟روش‌ تحقیقروش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری پژوهش کلیه ورزشکاران رشته پاورلیفتینگ در رده‌های سنی مختلف در استان گیلان بودند که نمونه آماری (384 نفر) به‌صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای اخلاقی و فرهنگی از پرسشنامه معتبر ITCSQکه توسط دیودسون و همکاران (2006) استفاده شد. همچنین پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ (88/0) و پایایی ترکیبی محاسبه شد. جهت تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها و برازش مدل از مدل‌سازی معادلات ساختاری و با نرم‌افزار PLS3 و SPSS24 استفاده ‌شده است. نتایج نشان داد که ورزش بر روحیه ورزشکاران (817/0)، مسئولیت شخصی (793/0)، مراقبت و ارتباط (783/0)، مسئولیت اجتماعی (768/0) اثر مستقیم، مثبت و معنی­داری دارد؛ اثر آن بر متغیر ثبات قدم (03/0-) معنی­دار نبود.یافته‌های پژوهشبا توجه به نتایج ، اکثر ضرایب معنی‌داری t بجز اثر ورزش پاورلیفتینگ بر ثبات قدم از 96/1 بزرگ‌تر هستند که این امر معنی‌دار بودن تمامی سؤالات و روابط میان متغیرها را در سطح اطمینان 95% تائید می‌سازد؛ بنابراین برازش مدل پژوهش مورد قبول واقع گردید. نتایج نشان داد که ورزش پاورلیفتینگ بر روحیه ورزشکاران (817/0)، مسئولیت شخصی (793/0)، مراقبت و ارتباط (783/0)، مسئولیت اجتماعی (768/0) اثر مستقیم، مثبت و معنی­داری دارد.بحث و نتیجه‌گیریبر پایه این مدل، می­توان به ارزیابی ابعاد رفتارهای اخلاقی و فرهنگی در میان جوانان ورزشکار پرداخت و همچنین اطلاعات علمی در زمینه اقدامات ضد اخلاقی را که باید باشگا­های فرهنگی و ورزشی برای جلوگیری از ایجاد آن در میان ورزشکاران از نظر توسعه مدیریتی انجام دهد، فراهم سازد. بر اساس یافته ­های پیشنهاد می شود از مربیان متخصص، مجرب و اخلاق محور؛ و همچنین بهره ­گیری از مربیان متخصص و تحصیل کرده در باشگاه­ های بدنسازی و ورزشی استفاده شود. همچنین بر باشگاه ­های بدنسازی به‌لحاظ دارا بودن تخصص لازم حرفه‌ای برای جذب ورزشکاران در باشگاه ­های بدنسازی و همچنین برگزاری کلاس‌های آموزشی اخلاقی برای ورزشکاران پاورلیفتینگ کنترل و نظارت داشته باشند.