ارائه الگوی نهادی پشتیبان تحقق برنامههای راهبردی شهری بر پایه ارزشگذاری نقش نهادهای رسمی (نمونه موردی: شهر اصفهان)
نویسندگان
1 گروه شهرسازی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
2 گروه شهرسازی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
3 (گروه شهرسازی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران)
doi
10.82236/PUR.2025.1219251چکیده
عدم توجه به ساختارها و الگوهای نهادی در تولید و اجرای برنامههای شهری، یکی از چالشهای کلیدی در تحققپذیری این برنامهها به شمار میآید. این بیتوجهی، پیامدهایی مانند عدم انطباق برنامهها با قوانین و اسناد بالادست، ناهماهنگی با سایر برنامههای توسعهای و بروز نتایج ناخواسته در فرایند برنامهریزی و اجرا را در پی داشته است. در چنین شرایطی، این پژوهش با هدف ارائه الگوی نهادی پشتیبان تحقق برنامه راهبردی شهر اصفهان 1405 و ارزشگذاری نقش نهادهای رسمی انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر ماهیت، توصیفی–تحلیلی و از نظر هدف، تحلیلی–تجویزی است. فرایند انجام تحقیق در هفت گام طراحی شده است که شامل: بازخوانی و تلفیق چارچوبهای نظری، فنی و تجربی، تولید چارچوب انگاشتی، شناسایی و تعیین ذینفعان کلیدی، سنجش و ارزشگذاری ساختارهای نهادی، تحلیل شکاف نهادی، تدوین مدل منطق و در نهایت ارزیابی و بازتولید مدل منطق بهبودیافته میباشد. دادهها بهصورت ترکیبی (کمی و کیفی) و با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه از خبرگان و ذینفعان برنامه راهبردی اصفهان گردآوری و با رویکردهای تحلیلی مناسب مورد آزمون قرار گرفته است. یافتهها نشان میدهد ساختارهای نهادی رسمی نظیر شورای اسلامی شهر، شهرداری، دستگاههای اجرایی مرتبط، نهادهای مدنی و مردم، نقشی تعیینکننده در تحققپذیری برنامه راهبردی اصفهان 1405 دارند و ضعف در هماهنگی، شفافیت و همسویی منافع آنها، اصلیترین منبع بروز شکاف میان برنامه و اجرا است. بر این اساس، الگوی نهادی پیشنهادی پژوهش بر تقویت ظرفیتهای نهادی، ارتقای تعامل و همافزایی بین ذینفعان کلیدی و استقرار سازوکارهای پایش و ارزیابی مستمر برنامه استوار است. بهکارگیری این الگو میتواند تحققپذیری برنامههای راهبردی شهری مشابه را در سایر شهرهای ایران نیز افزایش دهد.
