بررسی اثر ضدّمیکروبی عصاره اتانولی برگ چای ترش (HibiscusSabdariffa) در برابر کلبسیلا پنومونه ای مقاوم به آنتی بیوتیک‌های مختلف

نویسندگان

1 استادیار، پزشک، گروه فیزیولوژی ، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایران

2 دانش آموخته پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ایران

3 کارشناس ارشد تکوین ، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی ، دانشگاه علوم پزشکی زابل، ایران

4 استادیار، پزشک، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زابل، ایران

5 دانش آموخته کارشناسی ارشد ژنتیک، دانشکده علوم، دانشگاه زابل، ایران

6 کارشناس ارشد میکروبیولوژی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد کرمان، ایران

7 دانش آموخته کارشناسی ارشد ژنتیک، سوپروایزر آموزشی بیمارستان سید الشهدا زهک، دانشگاه علوم پزشکی زابل، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: گیاه  چای ترش به طور گسترده در مناطق حارّه ای کشت می شود و رنگ گلبرگ آن به عنوان نوشیدنی و رنگ غذایی کاربرد دارد. برای پیشگیری و درمان سنگ های کلیوی و مثانه در طب سنّتی، هم چنین به عنوان آنتی باکتریال، ضدّقارچ و مادّه هیپوکلسترولمیک استفاده می شود. کلبسیلا پنومونیه یک پاتوژن فرصت طلب گرم منفی و یکی از عوامل شایع عفونت های بیمارستانی است. این باکتری، به ویژه در نوزادان باعث پنومونی، سپتی سمی، مننژیت، اسهال و باکتریمی می شود. افزایش ظهور مقاومت به چند دارو در بین ایزوله های بیمارستانی کلبسیلا پنومونیه؛ گزینه های درمانی را برای درمان عفونت های ایجادشده به وسیله این باکتری محدود کرده است.هدف از این مطالعه بررسی اثر ضدّمیکروبی چای ترش (Hibiscus Sabdariffa) در برابر کلبسیلا پنومونه ای مقاوم به آنتی بیوتیک‌های مختلف می باشد. مواد و روش­ها: برای تهیه عصاره از روش ماسیراسیون (خیساندن) استفاده شد. برای خروج حلال از دستگاه روتاری استفاده شده است. 12 سویه کلبسیلا پنومونه ای از عفونت ادراری بیماران بستری در بیمارستان شهرستان زابل جداسازی شد. حدّاقل غلظت بازدارندگی عصاره گیاه چای ترش در غلظت های مختلف با روش رقّت سازی در چاهک برروی باکتری ها تعیین شد. حساسیّت سویه ها به چند آنتی بیوتیک با روش استاندارد دیسک دیفیوژن کربی- بائر مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته­ها: نتایج این مطالعه نشان داد که کلبسیلا پنومونه ای جدا شده به ترتیب حساس به آنتی بیوتیک‌های اریترومایسین(6/16%)، سفتازیدیم (6/16%) و سفکسیم(3/8%) بودند.  نتایج حاصل از بررسی اثر عصاره گیاهی نشان داد که عصاره اتانولی چای ترش در غلظت های mg/ml10 و mg/ml5 بیشترین اثر مهار کنندگی(MIC) در برابر نمونه های کلبسیلا پنومونه ای داشته است و تنها یک سویه از کلبسیلا پنومونه ای در غلظت 25/1 میلی گرم بر میلی لیتر مهار شده است. نتیجه­گیری: این مطالعه نشان داد که چای ترش دارای اثر ضدّباکتریایی بالای روی کلبسیلا پنومونه ای مقاوم به آنتی بیوتیک است. البتّه، کاربرد بالینی این گیاه نیازمند مطالعات بیشتر و وسیع تری می باشد.