فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خود مراقبتی شامل برخورد با نیازهای اساسی انسان و حفظ فعالیت‌های مرتبط با سلامتی و حفظ زندگی است و در زندگی تمامی افراد به‌خصوص ورزشکاران بازنشسته اهمیت بالایی دارد. ازاین‌رو پژوهش حاضر که با هدف تعیین تأثیر خود مراقبتی بر افسردگی و کیفیت زندگی ورزشکاران در دوران بازنشستگی در استان آذربایجان شرقی انجام شد، یک بررسی نیمه آزمایشی با پیش‌آزمون - پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه‌ی آماری کلیه‌ی ورزشکاران بازنشسته بودند که قبل از سال 1399 ورزش حرفه‌ای خود را به اتمام رسانده بودند که از میـان آن‌هـا 50 نفـر بـه روش نمونه‌گیری تصادفی ساده (25 نفر برای گروه آزمایش و 25 نفر برای گروه شاهد) انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده؛ پرسشنامه‌ی افسردگی بک و پرسشنامه‌ی کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت (WHO) و پروتکل خود مراقبتی بودند که پیش و پس از اجرای روش آموزش خود مراقبتی بر روی شرکت‌کنندگان اجرا و داده‌ها از طریق آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (تحلیل کوواریانس) مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشـان داد که آموزش خود مراقبتی باعث افزایش کیفیت زندگی و کاهش افسردگی در ورزشکاران بازنشسته می‌شود (05/0 > P)؛ بنابراین با تشخیص به‌موقع علائم و نشانه‌هـای افسردگی و سطح کیفیت زندگی افراد، با افـزایش پیـروی از رفتارهـای خـود مراقبتی و انجـام آن مـی‌تـوان عـوارض روانـی و جسمی ناشی از افسردگی را کاهش داد و کیفیت زندگی افراد را ارتقا بخشید.چکیده بلند:مقدمهبا توسعه دانش در زمینه ورزش و تحقیقات انجام شده بسیاری از ورزشکاران به اهمیت خود مراقبتی در کیفیت زندگی و کاهش افسردگی پی برده‌اند لیکن در رسیدن به این‌گونه رفتارهای خود مراقبتی ورزشکاران با مشکلاتی مواجه می‌شوند و ازآنجاکه تاکنون بعد خود مراقبتی روانی- عاطفی جهت کاهش افسردگی و افزایش بهبود کیفیت زندگی ورزشکاران بازنشسته مورد بررسی قرار نگرفته است این مطالعه با هدف بررسی تأثیر رفتارهای خود مراقبتی روانی- عاطفی و با در نظر گرفتن نقش این عوامل در افزایش کیفیت زندگی و کاهش افسردگی انجام گرفته است. با توجه به شیوع زیاد افسردگی در ورزشکاران بازنشسته و مشکلات جسمی، عاطفی و اجتماعی تحمیل شده ناشی از تغییر یک بارۀ سبک زندگی ورزشکاران در دوران بازنشستگی و نیز ازآنجاکه میزان توان خود مراقبتی علی‌الخصوص خود مراقبتی روانی- عاطفی می‌تواند متأثر از فرهنگ و فضایی باشد که در آن زندگی می‌کنیم در این پژوهش به مطالعه‌ی تأثیر خود مراقبتی بر افسردگی و بهبود کیفیت زندگی ورزشکاران بازنشسته پرداخته شده است.روش پژوهشپژوهش حاضر، یک بررسی نیمه آزمایشی با پیش‌آزمون - پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه‌ی آماری کلیه‌ی ورزشکاران بازنشسته بودند که قبل از سال 1399 ورزش حرفه‌ای خود را به اتمام رسانده بودند که از میـان آن‌هـا 50 نفـر بـه روش نمونه‌گیری تصادفی ساده (25 نفر برای گروه آزمایش و 25 نفر برای گروه شاهد) انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده؛ پرسشنامه‌ی افسردگی بک و پرسشنامه‌ی کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت (WHO) و پروتکل خود مراقبتی بودند که پیش و پس از اجرای روش آموزش خود مراقبتی بر روی شرکت‌کنندگان اجرا و داده‌ها از طریق آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (تحلیل کوواریانس) مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند.یافته های پژوهشنتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که دو گروه آزمایش و کنترل در متغیر افسردگی تفاوت دارند و این تفاوت بین دو گروه در مرحله‌ی پس‌آزمون معنادار است، درنتیجه آموزش خود مراقبتی بر میزان افسردگی ورزشکاران بازنشسته مؤثر بوده است و باعث کاهش افسردگی در گروه آزمایش شده استبحث و نتیجه‌گیری نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که دو گروه آزمایش و کنترل در متغیر افسردگی تفاوت دارند و این تفاوت بین دو گروه در مرحله‌ی پس‌آزمون معنادار است، درنتیجه آموزش خود مراقبتی بر میزان افسردگی ورزشکاران بازنشسته مؤثر بوده است و باعث کاهش افسردگی در گروه آزمایش شده است.  بنابراین با تشخیص به‌موقع علائم و نشانه‌هـای افسردگی و سطح کیفیت زندگی افراد، با افـزایش پیـروی از رفتارهـای خـود مراقبتی و انجـام آن مـی‌تـوان عـوارض روانـی و جسمی ناشی از افسردگی را کاهش داد و کیفیت زندگی افراد را ارتقا بخشید.