علیتِ فیزیکی: توصیف علیت بر پایه‌ی مفاهیم فیزیکی

نویسندگان
doi
چکیده

چکیده در سده ی گذشته، فیلسوفان در مفهومِ علیت بازنگری ژرفی کرده اند. نخست بدان سبب که مفاهیم سنتی پاسخ گوی درکِ نوین از علیت نبوده است و دیگر اینکه مفاهیم تازه ای در علمِ نوین تعریف شده اند که می توانند آغاز و بنیاد خوبی برای ساختنِ نظریه هایی پیشروتر باشند. در این پژوهش، در پی معرفی این گونه از نظریه ها هستیم که نظریه ی فرایندیِ علیت و نظریه ی کمیت پایستار دو نمونه ی برجسته و کامیاب از آن‌هاست. آغاز بحث ما، بی تردید، نظریه ی انتظام هیوم به عنوان آغاز گر این بحث ها خواهد بود و سپس روند شکل گیریِ نظریه های نوین را که با نقد نظریه ی مذکور و افزودن یافته های فلسفی و فیزیکی تازه به آن شکل گرفته اند، پی خواهیم گرفت. از این رو گام بعدی ما معرفی نظریه ی احتمالی و پس از آن نظریه های انتقالی، فرایندی و کمیت پایستار خواهد بود.