ایمان: واقع‌گرا یا ناواقع‌گرا؟ نقد هبلث‌ویت بر خداباوری ناواقع‌گرایانه‌ی کیوپیت

نویسندگان
doi
چکیده

چکیده دان کیوپیت تلقی‌ای ناواقع‌گرایانه از خدا و ایمان دینی دارد. او بر این باور است که مفاهیم انسان و خدا در بستری تاریخی شکل می‌گیرند و ابتنایی بر عقلانیت و مابعدالطبیعه ندارند. از این‌رو، بر تحول مداوم این مفاهیم در طول تاریخ اندیشه‌ی دینی تأکید می‌کند. او بر این باور است که انسان خود ارزش‌هایش را انتخاب می‌کند و جهانش را بر این اساس می‌سازد. به‌زعم کیوپیت، گوهر دین احساس معنویتی است که کاملاً جنبه‌ی شخصی دارد و از فردی به فرد دیگر تغییر می‌کند. چشم‌انداز هر فردی به عالم قوام‌دهنده‌ی تلقی و فهم آن فرد از ایمان به خدا است. بر این اساس، او عینیت و واقعیت خدا و دیگر مفاهیم اساسی دین را انکار می‌کند. از سوی دیگر، برایان هبلث‌ویت از معتقدان به واقع‌گرایی دینی است و کوشیده است ناواقع‌گرایی کیوپیت را به‌تفصیل بررسی و نقد کند. او انتقاداتی بنیادین به ناواقع‌گرایی دینی وارد می‌کند که مهم‌ترین آن‌ها نادیده انگاشتن مسأله‌ی صدق و نیز انکار ارزش‌های اخلاقی عینی است. هبلث‌ویت ابتدا نقاط ضعف استدلال‌های ناواقع‌گرایانه‌ی کیوپیت و نحوه‌ی روایت او را از سیر اندیشه‌ی دینی در دوران جدید نشان می‌دهد و سپس، توضیح می‌دهد که باور به خدای عینی نه‌تنها با اندیشه‌ی مدرن ناسازگار نیست بلکه جزء ضروری آن است.