پراکندگی جغرافیایی و عوامل زیستمحیطی مؤثر در پیشبینی پراکنش Heliothis peltigera (Lep.: Noctuidae) در ایران
نویسندگان
1 گروه حشرهشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
2 بخش تحقیقات ردهبندی حشرات، مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 عضو هیئت علمی /دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز، دانشکده علوم کشاورزی-گروه حشره شناسی،استان فارس، ایران.
4 گروه حشرهشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
5 دپارتمان علوم طبیعی، بخش حشرهشناسی، موزه تاریخ طبیعی کارلسروهه، کارلسروهه، آلمان
doi
چکیده
کرم قوزه گلرنک، Heliothis peltigera (Denis & Schiffermüller)، یکی از آفات کشاورزی شناخته شده در دنیا و ایران است که به برخی از گیاهان مهم اقتصادی خسارت وارد میکند. در این تحقیق بهکمک نرمافزارهای MaxEnt، R و ArcGIS، مناطق مناسب برای انتشار بالقوۀ این آفت در ایران بر مبنای متغیرهای اقلیمی و دادههای مربوط به حضور گونه پیشبینی و مهمترین عوامل اقلیمی تأثیرگذار مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که دو استان گیلان و مازندران، بیشتر نواحی استان بوشهر، جنوب استان هرمزگان و غرب استانهای آذربایجان غربی، کردستان و کرمانشاه مناسبترین شرایط را برای استقرار این گونه دارند. علاوهبراین، عواملی چون بارش در مرطوبترین سه ماه سال (bio16)، سرعت متوسط باد در شهریور ماه (wind8) و اردیبهشت ماه (wind5)، و نسبت میانگین دمای روز به محدودۀ دمای سالیانه (bio3)، بیشترین تأثیر را در انتشار گونهها دارند. بدیهی است، پیشبینی توزیع این آفت در مناطقی که میزبانهای اصلی آن در آنجا سطح کشت بالایی دارند، میتواند در توسعه استراتژیهای کنترلی آفت حایز اهمیت باشد.
