تنوع مکانیسم‌های مقاومت ژنوتیپ‌های لوبیا قرمز در برابر کنه تارتن دولکه‌ای (Tetranychus urticae Koch) در شرایط گلخانه‌ای

نویسندگان

1

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز

3 دانشگاه آزاد اسلامی شیراز

4 هیات علمی/دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز

5 Horticulture Crops Research Department, Markazi Agricultural and Natural Resources Research and Education center, AREEO, Arak, Iran

doi
چکیده

به‌منظور شناسایی و مقایسهٔ مکانیسم‌های مقاومت ژنوتیپ‌های مختلف لوبیا قرمز ( Phaseolus vulgaris L.) به كنه تارتن دولکه ای ( Tetranychus urticae Koch) تحقیقی در شرایط گلخانه انجام شد. در این تحقیق، سه مکانیسم اصلی مقاومت شامل آنتی‌بیوز، آنتی‌زنوز و تحمل با استفاده از آزمون‌های استاندارد گلخانه‌ای در 50 ژنوتیپ لوبیا قرمز بررسی گردید. در هر سه آزمایش طرح مورد استفاده بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار و 50 تیمار (ژنوتیپ) بود. تایج تجزیه واریانس و مقایسهٔ میانگین‌ها با آزمون چنددامنه‌ای دانکن نشان داد که بین ژنوتیپ‌ها در هر سه مکانیسم مقاومت تفاوت معنی‌داری (P < 0.05) وجود دارد. بالاترین سطح واکنش در خصوص مکانیسم آنتی بیوز مربوط به ژنوتیپ های 31103، 31112، 31128، 31163، 31231، 31247 و 31267 بود. بالاترین سطح تحمل نیز مربوط به ژنوتیپ های 31232، 31157، 31169 و 31105 بود. در خصوص مکانیسم آنتی زنوز ژنوتیپ های 31109، 31153، 31232، 31233، 31236 و 31240 بالاترین سطح واکنش را نشان دادند. شاخص مقاومت گیاهی، بر اساس عکس حاصل‌ضرب سه مکانیسم مقاومت، محاسبه شد که بیشترین مقدار را در ژنوتیپ 31103 و کمترین مقدار را در ژنوتیپ 31157 داشت. در مجموع در بین ژنوتیپ­های مورد مطالعه، ژنوتیپ­های 31103، 31128 و 31112  به‌عنوان منابع بالقوهٔ مقاومت در برابر کنهٔ تارتن دولکه‌ای شناسایی شدند و مکانیسم‌های آنتی‌بیوز و آنتی‌زنوز بیشترین نقش را در مقاومت آن‌ها داشتند.