بررسی آلودگی کندوهای زنبور عسل Apis mellifera L. به کنه‌يV. destructor در فصول مختلف در برخی زنبورستان‌های حومه‌ي یاسوج و ممسنی

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج

2 دانشگاه یاسوج- دانشکده کشاورزی- گروه گیاهپزشکی

3 بیسیج مهندسین کشاورزی و منابع طبیعی

4 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج

5 گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز

doi
چکیده

زنبورعسل ( Apis mellifera L.) یکی از 20 هزار گونه از زنبورهای گرده‌افشان بالاخانواده Apoidea بوده و از گونه‌های مهم این زنبورها است. تکثیر و پرورش زنبورعسل در دنیا یک صنعت بزرگ است. این زنبور و فراورده‌های آن دارای ارزش اقتصادی بسیار بالایی هستند. با این حال، عوامل محدود کننده‌ای مانند آفات و بیماری‌ها می‌توانند تولید و تکثیر این زنبورها را کاهش داده و یا کندوی این زنبورها را نابود کنند. کنه‌های انگل در میان زنبورستان‌های ایران شیوع داشته ولی آمار مشخصی از میزان آلودگی آن‌ها در مناطق یاسوج و ممسنی که دارای زنبورستان‌های متعددی هستند، وجود ندارد. این پژوهش از زمستان 1399 تا زمستان 1401 به منظور بررسی میزان شیوع کنه Varroa destructor Anderson & Trueman  و نمونه‌برداری در کندوهای یاسوج و ممسنی در فصول مختلف انجام شد. زنبورستان‌ها از ارتفاع 790 تا 2415 متر از سطح دریا مستقر شده بودند. استقرار کندوها از دشت تا مناطق کوهستانی که دارای تفاوت آب و هوایی اقلیمی زیادی هستند، زمینه خوبی برای مقایسه اثر ارتفاع بر روی میزان آلودگی به کنه‌های واروآ را فراهم نمود. پس از دریافت مجوز نمونه برداری از 12 زنبورستان در منطقه مورد مطالعه از زنبورداران، از هر زنبورستان 5 کندو به صورت تصادفی انتخاب و از هر کندو 20 زنبور جمع‌آوری شد. نمونه‌های زنبورهای جمع‌آوری شده به آزمایشگاه منتقل گردید. نمونه کنه از زنبورها جدا شده و در الکل 70 درصد قرار داده شدند. نتایج نشان دادند که زنبورستان ها از 25 تا 100 درصد در تمام فصول به کنه آلوده هستند. تنها اختلاف معنی‌دار بین فصول مربوط به زمستان و تابستان بود. در بقیه فصول اختلاف معنی‌داری چه در یک سال و چه در دو سال پیاپی مشاهده نشد. همچنین ارتباطی بین اختلاف ارتفاع و مقدار آلودگی نیز مشاهده نشد. با توجه به جابجایی کندوها در مناطق استان‌های کشور و سم‌پاشی‌های متعدد، این آلودگی‌ها در فصول مختلف تغییرات ناهمگنی نشان دادند. آنچه می‌توان بیان کرد این است که به دلیل مهاجرت زنبورداران کوچ کننده، آلودگی می‌تواند بین زنبورستان‌ها منتقل شود

کلیدواژه‌ها