سرآغازهای هشتگانه در منطق: پژوهشی تاریخی
نویسندگان
doi
چکیده
منطقپژوهی در ایران معاصر از فقر مطالعهى تاریخی رنج میبرد. فقدان تاریخ منطق دورهی اسلامی برجستهترین نشانهى این فقر است. نگارش چنین تاریخی را باید از بررسی روند دگردیسی مدخل فرفوریوس آغازید. آموزههای این کتاب در دورهى اسلامی نهتنها تغییر کارکرد دادند، بلکه هم گسترش یافتند و هم ژرفا پیدا کردند. گسترش آن را در دو محور بهخوبی میتوان رصد کرد: 1. افزوده شدن سرآغازهای هشتگانه، 2. افزوده شدن پیشنیازهای فهم کلّیهای پنجگانه. جستار فرارو، با کرانمند ساختن خود به چهار منطقدان، یعنی فارابی، ابنسینا، ابنطیّب، و رازی، بر محور نخست انگشت مینهد: پسزمینهى تاریخی آن را بازمیجوید، پرسمانهایی که در پیرامون آن روییدهاند را برمیرسد و تلاشهایی که برای فروگشودن این پرسمانها صورت پذیرفتهاند را بازمینمایاند.