فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پسیل زیتون Euphyllura pakistanica Loginova (Hemiptera: Liviidae)، یکی از آفات کلیدی درختان زیتون در استان فارس ایران است. پایش دقیق نوسانات جمعیت این آفت برای اجرای موفق مدیریت تلفیقی آفات (IPM) ضروری است. این مطالعه با هدف شناسایی بهینه‌ترین ارتفاع و جهت جغرافیایی نصب تله‌های چسبنده زرد برای حداکثر کردن کارایی شکار حشرات کامل انجام شد. آزمایش در باغ زیتون ۶ ساله (رقم دهقان) شهرستان زرقان، استان فارس، به‌صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی (RCBD) با چهار تکرار و ۴۸ تله (۱۰×۲۵ سانتی‌متر) اجرا گردید. تله‌ها در سه ارتفاع (۱، 1.5 و ۲ متر) و چهار جهت اصلی (شمال، جنوب، شرق، غرب) نصب و به‌صورت هفتگی نمونه‌برداری شدند. تجزیه واریانس (ANOVA) نشان داد اثرات ارتفاع، جهت و اثر متقابل آن‌ها در سطح ۱ درصد معنی‌دار است (قدرت اثر ارتفاع = 0.9۳۶). بیشترین شکار در ارتفاع ۱ متر (18.2 ± 467.5 حشره/تله) و جهت غرب (20.1 ± 328.3) ثبت شد. ترکیب بهینه ارتفاع ۱ متر و جهت غرب (25.0 ± 600.0 حشره/تله) به‌عنوان نقطه داغ (hotspot) شناسایی گردید. روند ماهانه دو اوج فعالیت (خرداد و آبان، الگوی دو نسله) را نشان داد. برای پایش کارآمد و شکار انبوه E . pakistanica در باغات جوان زیتون، نصب تله‌های چسبنده زرد در ارتفاع ۱ متر و جبهه غربی درخت توصیه می‌شود. این استراتژی حساسیت ردیابی را افزایش و کنترل پایدار را بهینه می‌کند.